$(a)$ કાચનો વક્રીભવનાંક $1.5$ છે. કાચમાં પ્રકાશની ઝડપ કેટલી હશે? (શૂન્યાવકાશમાં પ્રકાશની ઝડપ $3.0 \times 10^{8} \; m/s$ છે).
$(b)$ શું કાચમાં પ્રકાશની ઝડપ પ્રકાશના રંગથી સ્વતંત્ર છે? જો ના,તો લાલ અને જાંબલી રંગમાંથી કયો રંગ કાચના પ્રિઝમમાં ધીમી ગતિ કરે છે?

(N/A) આપેલ છે: કાચનો વક્રીભવનાંક,$\mu = 1.5$. શૂન્યાવકાશમાં પ્રકાશની ઝડપ,$c = 3.0 \times 10^{8} \; m/s$.
માધ્યમમાં પ્રકાશની ઝડપ $(v)$ માટેનું સૂત્ર: $v = \frac{c}{\mu}$.
કિંમતો મૂકતા: $v = \frac{3.0 \times 10^{8}}{1.5} = 2.0 \times 10^{8} \; m/s$.
આમ,કાચમાં પ્રકાશની ઝડપ $2.0 \times 10^{8} \; m/s$ છે.
$(b)$ ના,કાચમાં પ્રકાશની ઝડપ પ્રકાશના રંગથી સ્વતંત્ર નથી. કાચનો વક્રીભવનાંક પ્રકાશની તરંગલંબાઈ (રંગ) પર આધાર રાખે છે. જાંબલી પ્રકાશ માટે વક્રીભવનાંક લાલ પ્રકાશ કરતા વધારે હોય છે. $v = \frac{c}{\mu}$ હોવાથી,વધુ વક્રીભવનાંક એટલે ઓછી ઝડપ. તેથી,કાચના પ્રિઝમમાં જાંબલી પ્રકાશ લાલ પ્રકાશ કરતા ધીમી ગતિ કરે છે.