જૈવવિવિધતાના સંરક્ષણ માટેનાં કારણો જણાવો.

(A) જૈવવિવિધતાના સંરક્ષણ માટેનાં કારણોને ત્રણ મુખ્ય શ્રેણીઓમાં વહેંચી શકાય છે:
$(a)$ સંકુચિત ઉપયોગિતાવાદી,$(b)$ વ્યાપક ઉપયોગિતાવાદી,અને $(c)$ નૈતિક.
$(a)$ સંકુચિત ઉપયોગિતાવાદી: આ કારણો સ્પષ્ટ છે કારણ કે મનુષ્યો પ્રકૃતિમાંથી અસંખ્ય સીધા આર્થિક લાભો મેળવે છે. $(i)$ ખોરાક (ધાન્ય,કઠોળ,ફળ),બળતણ,રેસા,બાંધકામ સામગ્રી,ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનો (ટેનિન,લુબ્રિકન્ટ્સ,રંગો,રેઝિન,અત્તર) અને ઔષધીય મહત્વ ધરાવતી પેદાશો. $(ii)$ વિશ્વભરમાં સ્થાનિક લોકો દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતી પરંપરાગત દવાઓમાં $25,000$ થી વધુ વનસ્પતિ પ્રજાતિઓ ફાળો આપે છે. હાલમાં વિશ્વભરના બજારમાં વેચાતી તમામ દવાઓમાંથી ઓછામાં ઓછી $25$ ટકા દવાઓ વનસ્પતિમાંથી મેળવવામાં આવે છે.
$(b)$ વ્યાપક ઉપયોગિતાવાદી: $(i)$ પ્રકૃતિ દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવતી ઘણી નિવસનતંત્રકીય સેવાઓમાં જૈવવિવિધતા મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. $(ii)$ એમેઝોન જંગલો પ્રકાશસંશ્લેષણ દ્વારા પૃથ્વીના વાતાવરણમાં કુલ ઓક્સિજનના $20$ ટકા જેટલો ઓક્સિજન ઉત્પન્ન કરે છે તેમ માનવામાં આવે છે. $(iii)$ પરાગનયન,જેના વિના વનસ્પતિઓ આપણને ફળ કે બીજ આપી શકતી નથી,તે અન્ય એક સેવા છે જે નિવસનતંત્ર મધમાખીઓ,પક્ષીઓ અને ચામાચીડિયા જેવા પરાગવાહકો દ્વારા પૂરી પાડે છે. $(iv)$ આપણે પ્રકૃતિમાંથી અન્ય અમૂર્ત લાભો પણ મેળવીએ છીએ,જેમ કે ગાઢ જંગલોમાં ચાલવાનો સૌંદર્યલક્ષી આનંદ,વસંતઋતુમાં ખીલેલા પુષ્પોને નિહાળવા અથવા સવારે બુલબુલના ગીત સાથે જાગવું.
$(c)$ નૈતિક: $(i)$ આપણે આ ગ્રહ પર લાખો વનસ્પતિ,પ્રાણી અને સૂક્ષ્મજીવોની પ્રજાતિઓ સાથે રહીએ છીએ. $(ii)$ દાર્શનિક કે આધ્યાત્મિક રીતે,આપણે સમજવું જોઈએ કે દરેક પ્રજાતિનું પોતાનું આંતરિક મૂલ્ય છે,ભલે તે આપણા માટે અત્યારે આર્થિક રીતે ઉપયોગી ન હોય. $(iii)$ આપણી નૈતિક ફરજ છે કે આપણે તેમની સુખાકારીની કાળજી રાખીએ અને આપણા જૈવિક વારસાને આવનારી પેઢીઓ માટે સુરક્ષિત રીતે સોંપીએ.