$(a)$ હેન્રીના નિયમની મદદથી નીચેની ઘટનાઓ સમજાવો.
$(i)$ બેન્ડ્સ (bends) તરીકે ઓળખાતી પીડાદાયક સ્થિતિ.
$(ii)$ ઊંચાઈવાળા સ્થળોએ શ્વાસ લેવામાં નબળાઈ અને અગવડતા અનુભવવી.
$(b)$ ઓરડાના તાપમાને રાખેલી સોડા વોટરની બોટલ ખોલતી વખતે શા માટે ફીણ (fizz) થાય છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(i)$ હેન્રીના નિયમ મુજબ,વાયુનું આંશિક દબાણ તેની પ્રવાહીમાં દ્રાવ્યતાના સમપ્રમાણમાં હોય છે. જ્યારે સ્કુબા ડાઇવર્સ સપાટી તરફ આવે છે,ત્યારે બાહ્ય દબાણમાં ક્રમશઃ ઘટાડો થાય છે. દબાણમાં આ ઘટાડાને કારણે રુધિરમાં ઓગળેલા વાયુઓ (મુખ્યત્વે $N_2$) ની દ્રાવ્યતા ઘટે છે,જેના પરિણામે રુધિરમાં નાઈટ્રોજનના પરપોટા બને છે. આ પરપોટા રુધિરકેશિકાઓને અવરોધે છે અને બેન્ડ્સ તરીકે ઓળખાતી પીડાદાયક અને જોખમી તબીબી સ્થિતિ સર્જે છે.
$(ii)$ ઊંચાઈવાળા સ્થળોએ,ઓક્સિજનનું આંશિક દબાણ જમીનની સપાટી કરતા ઘણું ઓછું હોય છે. હેન્રીના નિયમ મુજબ,આ નીચા આંશિક દબાણને કારણે વ્યક્તિના રુધિર અને પેશીઓમાં ઓગળેલા ઓક્સિજનનું પ્રમાણ ઘટી જાય છે. રુધિરમાં ઓક્સિજનનું આ ઓછું પ્રમાણ નબળાઈ અને શ્વાસ લેવામાં અગવડતા પેદા કરે છે,જેને એનોક્સિયા (anoxia) કહેવામાં આવે છે.
$(b)$ જ્યારે સોડા વોટરની બોટલ ખોલવામાં આવે છે,ત્યારે પ્રવાહીની ઉપર રહેલા $CO_2$ નું આંશિક દબાણ અચાનક ઘટી જાય છે. હેન્રીના નિયમ મુજબ,દબાણ ઘટવાથી $CO_2$ ની દ્રાવ્યતા ઘટે છે,જેના કારણે ઓગળેલ $CO_2$ ઝડપથી પરપોટા સ્વરૂપે બહાર આવે છે,જે ફીણ (fizz) ઉત્પન્ન કરે છે.

Explore More

Similar Questions

એવા દ્રાવણને ઓળખો જેમાં દ્રાવ્ય તરીકે ઘન અને દ્રાવક તરીકે પ્રવાહી હોય.

$7.14 \times 10^{-3} \ g$ ઇથેન ધરાવતા દ્રાવણ પર ઇથેનનું આંશિક દબાણ $1 \ bar$ છે. જો દ્રાવણમાં $5 \times 10^{-2} \ g$ ઇથેન હોય,તો વાયુનું આંશિક દબાણ કેટલું હશે ($bar$ માં)? (સમાન તાપમાને)

સોડિયમ ક્લોરાઈડના જલીયકરણ (hydration) વિશે સમજૂતી આપો.

Difficult
View Solution

નીચેનામાંથી કયા દ્રાવકમાં $KI$ ની દ્રાવ્યતા સૌથી વધુ છે?

જો $STP$ પર પાણીમાં $H_2S$ ની દ્રાવ્યતા $0.195 \, m$ હોય,તો $K_H$ નું મૂલ્ય $bar$ માં કેટલું હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo