કોપરનું નિષ્કર્ષણ/શુદ્ધીકરણ સમજાવો.

(N/A) $Cu_{2}O$ ની બનાવટ માટેનો $\Delta_{r} G^{\circ}$ વિરુદ્ધ $T$ નો આલેખ લગભગ ઉપરના ભાગમાં છે.
આથી કોપરની ઓક્સાઈડ અયસ્કનું કોક સાથે ગરમ કરીને ધાતુમાં રિડક્શન કરવું ખૂબ જ સરળ છે.
$(C, CO)$ અને $(C, CO_{2})$ બંને રેખાઓ આલેખમાં ઘણી નીચે છે,ખાસ કરીને $500-600 \ K$ થી ઉપર. વધુમાં,કેટલીક અયસ્ક સલ્ફાઈડ હોય છે અને કેટલીક આયર્ન પણ ધરાવે છે.
સલ્ફાઈડ અયસ્કનું ભૂંજન/પ્રગલન કરવાથી ઓક્સાઈડ મળે છે:
$2 Cu_{2}S + 3 O_{2} \rightarrow 2 Cu_{2}O + 2 SO_{2}$
ત્યારબાદ,ઓક્સાઈડનું કોકનો ઉપયોગ કરીને ધાત્વીય કોપરમાં સરળતાથી રિડક્શન કરી શકાય છે:
$Cu_{2}O + C \rightarrow 2 Cu + CO$
આ પ્રક્રિયામાં,અયસ્કને સિલિકા સાથે મિશ્ર કરીને પરાવર્તની ભઠ્ઠીમાં ગરમ કરવામાં આવે છે.
ભઠ્ઠીમાં આયર્ન ઓક્સાઈડ,આયર્ન સિલિકેટ સ્લેગ તરીકે બને છે અને કોપર કોપર મેટ્ટેના સ્વરૂપમાં મળે છે,જેમાં $Cu_{2}S$ અને $FeS$ હોય છે:
$FeO + SiO_{2} \rightarrow FeSiO_{3} \text{ (સ્લેગ)}$
ત્યારબાદ,કોપર મેટ્ટેને સિલિકાના પડવાળા કન્વર્ટરમાં લેવામાં આવે છે. થોડી સિલિકા ઉમેરવામાં આવે છે અને ગરમ હવાનો પ્રવાહ ફૂંકવામાં આવે છે.
આમ,બાકી રહેલ $FeS$ નું $FeO$ માં અને $Cu_{2}S/Cu_{2}O$ નું કોપર ધાતુમાં રૂપાંતર થાય છે,જે નીચેની પ્રક્રિયાઓ દ્વારા દર્શાવેલ છે:
$2 FeS + 3 O_{2} \rightarrow 2 FeO + 2 SO_{2}$
$FeO + SiO_{2} \rightarrow FeSiO_{3}$
$2 Cu_{2}S + 3 O_{2} \rightarrow 2 Cu_{2}O + 2 SO_{2}$
$2 Cu_{2}O + Cu_{2}S \rightarrow 6 Cu + SO_{2}$
ઘન સ્વરૂપમાં મળેલા કોપર પર $SO_{2}$ ના ઉત્સર્જનને કારણે ફોલ્લા દેખાય છે,તેથી તેને બ્લિસ્ટર કોપર કહેવામાં આવે છે.