જો પૃથ્વીની સપાટી પરથી $1\,kg$ દળના પદાર્થ માટે નિષ્ક્રમણ ઝડપ $11.2\,km/s$ હોય,તો $10\,kg$ દળના પદાર્થ માટે નિષ્ક્રમણ ઝડપ કેટલી હશે?

પૃથ્વી પરથી રોકેટ માટે નિષ્ક્રમણ વેગ $11.2 \ km/s$ છે. એક ગ્રહ પર જ્યાં ગુરુત્વપ્રવેગ પૃથ્વી કરતા બમણો છે અને ગ્રહનો વ્યાસ પૃથ્વીના વ્યાસ કરતા બમણો છે,ત્યાં નિષ્ક્રમણ વેગ $km/s$ માં કેટલો હશે?

પૃથ્વીની સપાટી પર રહેલા $m$ દળના પદાર્થની નિષ્ક્રમણ ઉર્જા (escape energy) સમજાવો.

એક ગોળાકાર સમાન ગ્રહ તેની ધરી પર ફરી રહ્યો છે. તેના વિષુવવૃત્ત પરના એક બિંદુનો વેગ $V$ છે. ગ્રહના તેની ધરી પરના પરિભ્રમણને કારણે,વિષુવવૃત્ત પર ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ $g$ એ ધ્રુવો પરના $g$ કરતા $1/2$ ગણો છે. ગ્રહ પરના કણનો નિષ્ક્રમણ વેગ $V$ ના સ્વરૂપમાં શોધો.

$Assertion$ (વિધાન): પદાર્થને કઈ દિશામાં ફેંકવામાં આવે છે તેના પર નિષ્ક્રમણ ઝડપ (escape speed) આધાર રાખતી નથી.
$Reason$ (કારણ): પૃથ્વી તેની ધરી પર ફરે છે ત્યારે પ્રક્ષેપણ સ્થળ જે દિશામાં ગતિ કરતું હોય તે દિશામાં પદાર્થને ફેંકવામાં આવે તો નિષ્ક્રમણ ઝડપ પ્રાપ્ત કરવી સરળ બને છે.

નીચે બે વિધાનો આપેલા છે: એકને વિધાન $A$ અને બીજાને કારણ $R$ તરીકે લેબલ કરવામાં આવ્યું છે.
વિધાન $A$: પૃથ્વી પર વાતાવરણ છે જ્યારે ચંદ્ર પર કોઈ વાતાવરણ નથી.
કારણ $R$: પૃથ્વીની સરખામણીમાં ચંદ્ર પર નિષ્ક્રમણ વેગ (escape velocity) ખૂબ જ ઓછો છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો: