ખાલી જગ્યા પૂરો:
$(a)$ પૃથ્વીની અંદરના વિસ્તારમાં ગુરુત્વપ્રવેગ પૃથ્વીના કેન્દ્રથી અંતરના ..... પ્રમાણમાં હોય છે.
$(b)$ જો પૃથ્વી તેની ત્રિજ્યા અડધી થાય તેમ સંકોચાય અને તેનું દળ અચળ રહે,તો પૃથ્વી પરની વસ્તુનું વજન ......... ગણું વધશે.
$(c)$ પૃથ્વીના ભૂસ્થિર ઉપગ્રહનો કક્ષીય વેગ આશરે ............ છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પૃથ્વીના કેન્દ્રથી $r$ અંતરે પૃથ્વીની અંદર ગુરુત્વપ્રવેગ $g' = \frac{GM}{R^3} r$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. તેથી,$g' \propto r$ (સમપ્રમાણમાં).
$(b)$ વસ્તુનું વજન $W = mg$ છે. કારણ કે $g = \frac{GM}{R^2}$,જો ત્રિજ્યા $R$ ઘટીને $R' = \frac{R}{2}$ થાય,તો નવો ગુરુત્વપ્રવેગ $g'$:
$g' = \frac{GM}{(R/2)^2} = 4 \frac{GM}{R^2} = 4g$.
તેથી,નવું વજન $W' = mg' = 4mg$,જે મૂળ વજન કરતા $4$ ગણું છે.
$(c)$ કક્ષીય વેગ $v_0 = \sqrt{\frac{GM_e}{r}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ભૂસ્થિર ઉપગ્રહ માટે,$r \approx 42260 \times 10^3 \ m$.
$G = 6.67 \times 10^{-11} \ N \ m^2/kg^2$ અને $M_e = 5.98 \times 10^{24} \ kg$ કિંમતો મૂકતા:
$v_0 = \sqrt{\frac{6.67 \times 10^{-11} \times 5.98 \times 10^{24}}{42260 \times 10^3}} \approx 3070 \ m/s \approx 3 \ km/s$.

Explore More

Similar Questions

પૃથ્વીના કેન્દ્રથી અંતર $d$ સાથે ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ $g$ માં થતો ફેરફાર નીચેનામાંથી કયા આલેખ દ્વારા શ્રેષ્ઠ રીતે દર્શાવવામાં આવે છે? ($R =$ પૃથ્વીની ત્રિજ્યા)

આકૃતિ ચાર ગ્રહોના ગુરુત્વાકર્ષણ પ્રવેગ $a_g$ નો ગ્રહના કેન્દ્રથી ત્રિજ્યાવર્તી અંતર $r$ સાથેનો ફેરફાર દર્શાવે છે,જ્યાં $r \ge R$ ($R$ એ ગ્રહની ત્રિજ્યા છે). આલેખ $1$ અને $2$ એ $r \ge R_2$ માટે એકરૂપ છે,અને આલેખ $3$ અને $4$ એ $r \ge R_4$ માટે એકરૂપ છે. ગ્રહોની ઘનતાના ઉતરતા ક્રમમાં શ્રેણી કઈ છે?

નીચે આપેલા વિધાનો સાચા છે કે ખોટા તે જણાવો:
$(a)$ પૃથ્વીની સપાટીથી ઊંચે જતાં પૃથ્વીના ગુરુત્વાકર્ષી ક્ષેત્રની તીવ્રતા વધે છે.
$(b)$ ચંદ્ર પર નિષ્ક્રમણ વેગ ઓછો હોવાથી ત્યાં વાતાવરણ નથી.
$(c)$ પૃથ્વીની આસપાસ ભ્રમણ કરતો ઉપગ્રહ વજનરહિત અવસ્થામાં હોય છે.

સૂર્ય અને પૃથ્વી વચ્ચેનું અંતર $1.6 \times 10^{11} \,m$ છે અને પૃથ્વીની ત્રિજ્યા $6.4 \times 10^6 \,m$ છે. સૂર્યની આસપાસ પૃથ્વીના કોણીય વેગમાન અને તેની પોતાની ધરી પરના કોણીય વેગમાનનો ગુણોત્તર આશરે કેટલો થાય? (પૃથ્વીને સમાન દળ ઘનતા ધરાવતો નક્કર ગોળો ગણો અને તે સૂર્યની આસપાસ વર્તુળાકાર માર્ગે ફરે છે તેમ ધારો.)

$2M$ દળ અને $6R$ ત્રિજ્યા ધરાવતું અર્ધગોળાકાર કવચ અને $M$ દળનો બિંદુવત પદાર્થ તેમના પરસ્પર ગુરુત્વાકર્ષણ બળને કારણે વર્તુળાકાર ગતિ કરે છે. ગતિ દરમિયાન કોઈપણ સમયે તેમની સ્થિતિ આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. જો $r_1$ અને $r_2$ એ અનુક્રમે અર્ધગોળાકાર કવચ અને બિંદુવત પદાર્થના વર્તુળાકાર માર્ગની ત્રિજ્યા હોય અને $\omega_1$ અને $\omega_2$ એ અનુક્રમે અર્ધગોળાકાર કવચ અને બિંદુવત પદાર્થની કોણીય ઝડપ હોય,તો સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo