$(a)$ ડાયપોલ મોમેન્ટ (દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા) નું મહત્વ/ઉપયોગો ચર્ચો.
$(b)$ $CO_2, NF_3$ અને $CHCl_3$ માં બંધ ચાકમાત્રા અને પરિણામી ડાયપોલ મોમેન્ટને આકૃતિ દ્વારા દર્શાવો.

(N/A) ડાયપોલ મોમેન્ટના ઉપયોગો નીચે મુજબ છે:
$(i)$ ડાયપોલ મોમેન્ટ અણુ ધ્રુવીય છે કે અધ્રુવીય તે નક્કી કરવામાં મદદ કરે છે. જેમ $\mu = q \times d$,ડાયપોલ મોમેન્ટનું મૂલ્ય જેટલું વધારે,બંધની ધ્રુવીયતા તેટલી વધારે. અધ્રુવીય અણુઓ માટે,ડાયપોલ મોમેન્ટ શૂન્ય હોય છે.
$(ii)$ આયનીય લાક્ષણિકતાની ટકાવારી આ રીતે ગણી શકાય: $\text{Percentage of ionic character} = \frac{\mu_{\text{observed}}}{\mu_{\text{ionic}}} \times 100$.
$(iii)$ સમપ્રમાણ અણુઓ પાસે બે કે તેથી વધુ ધ્રુવીય બંધ હોવા છતાં તેમની ડાયપોલ મોમેન્ટ શૂન્ય હોય છે (સમપ્રમાણતા નક્કી કરવામાં).
$(iv)$ તે $cis$ અને $trans$ સમઘટકો વચ્ચે તફાવત કરવામાં મદદ કરે છે. સામાન્ય રીતે $cis$-સમઘટક $trans$-સમઘટક કરતા વધુ ડાયપોલ મોમેન્ટ ધરાવે છે.
$(v)$ તે $ortho$,$meta$ અને $para$ સમઘટકો વચ્ચે તફાવત કરવામાં મદદ કરે છે. $para$-સમઘટકની ડાયપોલ મોમેન્ટ શૂન્ય હોય છે. $ortho$-સમઘટકની ડાયપોલ મોમેન્ટ $meta$-સમઘટક કરતા વધારે હોય છે.
$(b)$ આકૃતિ દ્વારા નિરૂપણ નીચે મુજબ છે:
$O=C=O$ $(m=0)$
$NF_3$ $(m=0.24 \ D)$
$CHCl_3$ $(m=1.03 \ D)$