$(a)$ એક અયસ્કને હવામાં ગરમ કરતા સલ્ફર ડાયોક્સાઇડ વાયુ મળે છે. આ ધાતુને તેની અયસ્કમાંથી નિષ્કર્ષિત કરવા માટે જરૂરી દરેક ધાતુશાસ્ત્રીય સોપાનની પદ્ધતિના નામ આપો.
$(b)$ નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા થશે અને કઈ નહીં,તે જણાવો અને દરેક માટે યોગ્ય કારણ આપો.
$Zn(s) + CuSO_4(aq) \rightarrow ZnSO_4(aq) + Cu(s)$
$Fe(s) + ZnSO_4(aq) \rightarrow FeSO_4(aq) + Zn(s)$

(A) કારણ કે અયસ્કને હવામાં ગરમ કરતા $SO_2$ વાયુ મુક્ત થાય છે,તેથી તે સલ્ફાઈડ અયસ્ક છે.
ધાતુશાસ્ત્રના સોપાનો નીચે મુજબ છે:
$(i)$ અયસ્કનું સંકેન્દ્રણ: સલ્ફાઈડ અયસ્ક માટે સામાન્ય રીતે ફીણ પ્લવન પદ્ધતિનો ઉપયોગ થાય છે.
$(ii)$ ભૂંજન (Roasting): સંકેન્દ્રિત સલ્ફાઈડ અયસ્કને હવાની હાજરીમાં સખત ગરમ કરીને ધાતુના ઓક્સાઈડમાં ફેરવવામાં આવે છે.
$(iii)$ રિડક્શન: ધાતુના ઓક્સાઈડનું કાર્બન જેવા રિડક્શનકર્તાનો ઉપયોગ કરીને અથવા સ્વ-રિડક્શન દ્વારા ધાતુમાં રૂપાંતર કરવામાં આવે છે.
$(b)$ $(i)$ $Zn(s) + CuSO_4(aq) \rightarrow ZnSO_4(aq) + Cu(s)$: આ પ્રક્રિયા થશે કારણ કે $Zn$ એ $Cu$ કરતા વધુ સક્રિય છે અને તે કોપર સલ્ફેટના દ્રાવણમાંથી કોપરને વિસ્થાપિત કરી શકે છે.
$(ii)$ $Fe(s) + ZnSO_4(aq) \rightarrow FeSO_4(aq) + Zn(s)$: આ પ્રક્રિયા થશે નહીં કારણ કે $Fe$ એ $Zn$ કરતા ઓછી સક્રિય ધાતુ છે અને તે ઝિંક સલ્ફેટના દ્રાવણમાંથી ઝિંકને વિસ્થાપિત કરી શકતી નથી.