$(a)$ કેલ્સિનેશન અને રોસ્ટિંગ (ભુંજવન) વચ્ચેના બે તફાવત કોષ્ટક સ્વરૂપે લખો.
$(b)$ નીચેનાને રિડક્શન કરવા માટે તમે કઈ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરશો? યોગ્ય ઉદાહરણ આપી સમજાવો.
$(i)$ ઓછી સક્રિય ધાતુઓના ઓક્સાઇડ.
$(ii)$ મધ્યમ સક્રિય ધાતુઓના ઓક્સાઇડ.
$(iii)$ વધુ સક્રિય ધાતુઓના ઓક્સાઇડ.

(N/A)

રોસ્ટિંગ (ભુંજવન)	કેલ્સિનેશન
હવાની હાજરીમાં ગરમ કરવામાં આવે છે. સલ્ફાઇડ અયસ્ક માટે કરવામાં આવે છે.	હવાના મર્યાદિત પુરવઠામાં ગરમ કરવામાં આવે છે. કાર્બોનેટ અયસ્ક માટે કરવામાં આવે છે.

$(b)$ $(i)$ સ્વ-રિડક્શન: પારો $(Hg)$ અથવા તાંબુ $(Cu)$ જેવી ઓછી સક્રિય ધાતુઓને માત્ર ગરમ કરીને રિડક્શન કરી શકાય છે.
$2HgO \xrightarrow{\text{heat}} 2Hg + O_2$
$2Cu_2O + Cu_2S \xrightarrow{\text{heat}} 6Cu + SO_2$
$(ii)$ કાર્બન અથવા વિસ્થાપનનો ઉપયોગ કરીને રિડક્શન: મધ્યમ સક્રિય ધાતુઓને કાર્બન સાથે ગરમ કરીને અથવા થર્મિટ પ્રક્રિયામાં એલ્યુમિનિયમ $(Al)$ જેવી વધુ સક્રિય ધાતુઓનો ઉપયોગ કરીને રિડક્શન કરવામાં આવે છે.
$ZnO + C \rightarrow Zn + CO$
$Fe_2O_3 + 2Al \rightarrow 2Fe + Al_2O_3 + \text{Heat}$
$(iii)$ વિદ્યુતવિભાજન રિડક્શન: વધુ સક્રિય ધાતુઓ (જેમ કે $Na, Mg, Ca$) ને તેમના પીગળેલા ક્લોરાઇડના વિદ્યુતવિભાજન દ્વારા મેળવવામાં આવે છે કારણ કે તેમની ઓક્સિજન પ્રત્યેની આકર્ષણ શક્તિ વધુ હોય છે.