$(a)$ પરાવર્તી કમાન (reflex arc) એટલે શું?
$(b)$ પરાવર્તી કમાનના ઘટકો કયા છે?
$(c)$ સ્નાયુ કોષો કેવી રીતે હલનચલન કરે છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પરાવર્તી ક્રિયામાં ચેતા આવેગો દ્વારા જે માર્ગ લેવામાં આવે છે તેને પરાવર્તી કમાન કહે છે. આ સંકેત (ઉત્તેજના) ને ઓળખવાની અને તેના પ્રતિભાવ રૂપે ઝડપથી કાર્ય કરવાની પ્રક્રિયા છે.
$(b)$ પરાવર્તી કમાનના ઘટકો આ મુજબ છે: $\text{ઉત્તેજના} \rightarrow \text{ગ્રાહી અંગો} \rightarrow \text{સંવેદી ચેતાકોષો} \rightarrow \text{પૃષ્ઠરજ્જુ (મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર)} \rightarrow \text{ચાલક ચેતાકોષો} \rightarrow \text{કારક અંગ (સ્નાયુ/ગ્રંથિ)}$.
$(c)$ સ્નાયુ કોષોમાં વિશિષ્ટ સંકોચનશીલ પ્રોટીન હોય છે જે ચેતાતંત્રમાંથી મળતા વિદ્યુત આવેગોના પ્રતિભાવમાં તેમનો આકાર અને ગોઠવણી બદલે છે. આ ફેરફારને કારણે સ્નાયુ કોષો ટૂંકા થાય છે,જેના પરિણામે હલનચલન થાય છે.

Explore More

Similar Questions

$(a)$ ચેતાકોષ (neuron) ની રચના દોરો અને તેના પર નીચેના ભાગોને નામનિર્દેશિત કરો:
કોષકેન્દ્ર (Nucleus),શિખાતંતુ (Dendrite),કોષકાય (Cell body) અને અક્ષતંતુ (Axon).
$(b)$ ચેતાકોષના તે ભાગનું નામ આપો:
$(i)$ જ્યાં માહિતી મેળવવામાં આવે છે.
$(ii)$ જેના દ્વારા માહિતી વિદ્યુત આવેગ (electrical impulse) સ્વરૂપે વહન પામે છે.

ચેતાકોષના કોષકાય પર રહેલા નાના તંતુઓને શું કહેવામાં આવે છે?

અંતઃસ્ત્રાવો (Hormones) એટલે શું?

મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર અને શરીરના અન્ય ભાગો વચ્ચે સંદેશાવ્યવહાર કેવી રીતે થાય છે તે ટૂંકમાં જણાવો.

નીચેના કારણો સમજાવો:
$(i)$ એડ્રેનાલિન કટોકટીની પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરવામાં કેવી રીતે મદદ કરે છે?
$(ii)$ માનવ શરીરમાં વૃદ્ધિ અંતઃસ્ત્રાવ (Growth hormone) નું સ્ત્રાવ ચોક્કસ પ્રમાણમાં કેમ હોવું જોઈએ?
$(iii)$ ડાયાબિટીસના કેટલાક દર્દીઓને ઇન્સ્યુલિનના ઇન્જેક્શન આપીને સારવાર કેમ કરવામાં આવે છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo