$(a)$ લેન્સ અને અરીસા માટે $u, v, f$ વચ્ચેનો સંબંધ લખો,જ્યાં $u, v, f$ અનુક્રમે વસ્તુ અંતર,પ્રતિબિંબ અંતર અને કેન્દ્રલંબાઈ છે.
$(b)$ અંતર્ગોળ અરીસા દ્વારા મળતી મોટવણી $m = +4$ છે. આ વિધાન દ્વારા પ્રતિબિંબ વિશે મળતી માહિતી લખો.
$(c)$ નીચેની સ્થિતિઓ માટે અંતર્ગોળ અરીસામાં પ્રતિબિંબ રચના દર્શાવતી કિરણ આકૃતિ દોરો:
$(i)$ ધ્રુવ અને મુખ્ય કેન્દ્રની વચ્ચે.
$(ii)$ વક્રતાકેન્દ્ર પર.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(a) (i)$ લેન્સ માટે,લેન્સનું સૂત્ર $\frac{1}{f} = \frac{1}{v} - \frac{1}{u}$ છે.
$(ii)$ અરીસા માટે,અરીસાનું સૂત્ર $\frac{1}{f} = \frac{1}{v} + \frac{1}{u}$ છે.
$(b)$ અહીં મોટવણી $m = +4$ ધન હોવાથી,પ્રતિબિંબ આભાસી અને ચત્તું છે. મોટવણીનું મૂલ્ય $4$ ($1$ કરતા મોટું) હોવાથી,પ્રતિબિંબ વિવર્ધિત (મોટું) છે.
$(c) (i)$ જ્યારે વસ્તુને અંતર્ગોળ અરીસાના ધ્રુવ $(P)$ અને મુખ્ય કેન્દ્ર $(F)$ ની વચ્ચે મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે અરીસાની પાછળ આભાસી,ચત્તું અને વિવર્ધિત પ્રતિબિંબ રચાય છે.
$(ii)$ જ્યારે વસ્તુને અંતર્ગોળ અરીસાના વક્રતાકેન્દ્ર $(C)$ પર મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે વક્રતાકેન્દ્ર $(C)$ પર જ વસ્તુના કદ જેટલું જ વાસ્તવિક અને ઉલટું પ્રતિબિંબ રચાય છે.

Explore More

Similar Questions

સમતલ અરીસામાં,પ્રતિબિંબ અને અરીસા વચ્ચેનું અંતર એ વસ્તુ અને અરીસા વચ્ચેના અંતર જેટલું જ હોય છે.

તમને $10\, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો બહિર્ગોળ લેન્સ આપવામાં આવ્યો છે. વસ્તુનું વાસ્તવિક,ઉલટું અને અત્યંત મોટું પ્રતિબિંબ મેળવવા માટે તમે વસ્તુને ક્યાં મૂકશો? કિરણ આકૃતિ દોરો.

બહિર્ગોળ લેન્સનો અડધો ભાગ કાળા કાગળથી ઢાંકેલો છે.
$(a)$ આવા ઢાંકેલા લેન્સના $2F_{1}$ પર મૂકેલા પદાર્થના પ્રતિબિંબની રચના કિરણ આકૃતિની મદદથી દર્શાવો. પ્રતિબિંબનું સ્થાન અને પ્રકાર જણાવો.
$(b)$ તે જ લેન્સની સામે તે જ પદાર્થ માટે તે જ સ્થાને કિરણ આકૃતિ દોરો,પરંતુ હવે લેન્સ ખુલ્લો છે. શું બંને કિસ્સામાં મળતા પ્રતિબિંબમાં કોઈ તફાવત હશે? તમારા જવાબ માટે કારણ આપો.

એક વિદ્યાર્થી મીણબત્તીની જ્યોતનું પ્રતિબિંબ અરીસાની સામે $60\, cm$ અંતરે રહેલા પડદા પર મેળવવા માંગે છે. જો તે જ્યોતને અરીસાના ધ્રુવથી $15\, cm$ અંતરે રાખે,તો:
$(a)$ તેણે કયા પ્રકારના અરીસાનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ?
$(b)$ મળતા પ્રતિબિંબની રેખીય મોટવણી શોધો.
$(c)$ વસ્તુ અને તેના પ્રતિબિંબ વચ્ચેનું અંતર કેટલું હશે?
$(d)$ આ કિસ્સામાં પ્રતિબિંબ રચના દર્શાવતી કિરણ આકૃતિ દોરો.

પરાવર્તન (reflection) શબ્દની વ્યાખ્યા આપો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo