$(a)$ સમજાવો કે શા માટે વાહક વિદ્યુતપ્રવાહના વહનમાં અવરોધ પેદા કરે છે?
$(b)$ વાહક (conductor),અવરોધક (resistor) અને અવરોધ (resistance) વચ્ચેનો તફાવત સ્પષ્ટ કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વાહકમાં વિદ્યુતપ્રવાહનું વહન ઇલેક્ટ્રોનની ગતિને કારણે થાય છે. આ ઇલેક્ટ્રોન સંપૂર્ણપણે મુક્ત હોતા નથી; જ્યારે તેઓ ગતિ કરે છે ત્યારે તેઓ વાહકના પરમાણુઓ અને આયનો સાથે અથડાય છે. આ અથડામણો અને પરમાણુઓ દ્વારા લાગતું સ્થિર વિદ્યુતીય આકર્ષણ ઇલેક્ટ્રોનની ગતિમાં અવરોધ ઊભો કરે છે,જેને આપણે અવરોધ તરીકે ઓળખીએ છીએ.
$(b)$ વાહક (Conductor): જે પદાર્થમાંથી વિદ્યુતપ્રવાહ સરળતાથી વહી શકે છે,તેને વાહક કહેવાય છે,કારણ કે તેમાં મુક્ત ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
અવરોધક (Resistor): જે વાહક નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં અવરોધ ધરાવે છે,તેને અવરોધક કહેવાય છે. તેનો ઉપયોગ પરિપથમાં વિદ્યુતપ્રવાહને નિયંત્રિત કરવા માટે થાય છે.
અવરોધ (Resistance): તે પદાર્થનો એવો આંતરિક ગુણધર્મ છે જેના દ્વારા તે પોતાનામાંથી વહેતા વિદ્યુતપ્રવાહનો વિરોધ કરે છે.

Explore More

Similar Questions

$2 \text{ V}$ ના પાંચ કોષોની બેટરી, $5 \, \Omega$ નો અવરોધક, $10 \, \Omega$ નો અવરોધક અને $15 \, \Omega$ નો અવરોધક, એક એમીટર અને એક પ્લગ કી ધરાવતા પરિપથ માટે પરિપથ આકૃતિ દોરો; જે બધા શ્રેણીમાં જોડાયેલા છે. ઉપરાંત, $15 \, \Omega$ ના અવરોધક પરનો વિદ્યુત સ્થિતિમાનનો તફાવત નોંધવા માટે એક વોલ્ટમીટર જોડો અને નીચેનાની ગણતરી કરો:
$(i)$ ઉપરના પરિપથમાંથી પસાર થતો વિદ્યુત પ્રવાહ અને
$(ii)$ જ્યારે કી બંધ હોય ત્યારે $5 \, \Omega$ ના અવરોધક પરનો વિદ્યુત સ્થિતિમાનનો તફાવત।

જ્યારે એક ઇલેક્ટ્રિક ઇસ્ત્રીને $220\;V$ ની લાઇન સાથે જોડવામાં આવે અને તેમાંથી $5\;A$ વિદ્યુતપ્રવાહ વહેતો હોય,તો ઇસ્ત્રીનો પાવર કેટલો હશે?

બલ્બ સાથે જોડાયેલો તાર પ્રકાશિત થતો નથી,જ્યારે તેમાંથી સમાન વિદ્યુતપ્રવાહ પસાર કરવામાં આવે ત્યારે બલ્બનો ફિલામેન્ટ પ્રકાશિત થાય છે. શા માટે?

$40\, W$,$60\, W$ અને $100\, W$ ના ત્રણ બલ્બને શ્રેણીમાં મુખ્ય પાવર સપ્લાય સાથે જોડવામાં આવ્યા છે. કયા બલ્બમાં વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત (વોલ્ટેજ) સૌથી વધુ હશે? અને કયા બલ્બમાં સૌથી ઓછો હશે?

એક હીટરને $60\, W$ ના બલ્બ સાથે સમાંતર જોડીને મેઈન્સ સાથે જોડવામાં આવે છે. જો $60\, W$ ના બલ્બને બદલે $100\, W$ નો બલ્બ લગાવવામાં આવે,તો હીટર દ્વારા ઉત્પન્ન થતી ગરમીનો દર વધશે,ઘટશે કે સમાન રહેશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo