$(a)$ વેગમાનની વ્યાખ્યા આપો અને તેનો $SI$ એકમ જણાવો.
$(b)$ $5\, kg$ દળ ધરાવતા પદાર્થ માટે આકૃતિમાં દર્શાવેલ વેગ-સમયના આલેખ પરથી,નીચેના સમયગાળા માટે પદાર્થ પર લાગતું બળ શોધો:
$(i)$ $O$ થી $A$ અને $(ii)$ $B$ થી $C$.
$(c)$ કોના માટે વધુ બળની જરૂર પડશે: $2\, kg$ ના દળને $5\, m s^{-2}$ ના પ્રવેગથી ગતિ કરાવવા કે $4\, kg$ ના દળને $2\, m s^{-2}$ ના પ્રવેગથી ગતિ કરાવવા?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(C) વેગમાન એટલે પદાર્થના દળ અને વેગનો ગુણાકાર. તેનો $SI$ એકમ $kg\, m s^{-1}$ છે.
$(b)$ બળ $F = m \times a$ દ્વારા મળે છે,જ્યાં $a = (v - u) / t$.
$(i)$ $O$ થી $A$ ના ગાળા માટે: $u = 0\, m s^{-1}$,$v = 40\, m s^{-1}$,$t = 2\, s$. પ્રવેગ $a = (40 - 0) / 2 = 20\, m s^{-2}$. બળ $F = 5\, kg \times 20\, m s^{-2} = 100\, N$.
$(ii)$ $B$ થી $C$ ના ગાળા માટે: $u = 40\, m s^{-1}$,$v = 0\, m s^{-1}$,$t = (10 - 6) = 4\, s$. પ્રવેગ $a = (0 - 40) / 4 = -10\, m s^{-2}$. બળ $F = 5\, kg \times (-10\, m s^{-2}) = -50\, N$ (ઋણ નિશાની પ્રતિપ્રવેગ સૂચવે છે).
$(c)$ $2\, kg$ ના દળ માટે જરૂરી બળ: $F_1 = 2\, kg \times 5\, m s^{-2} = 10\, N$.
$4\, kg$ ના દળ માટે જરૂરી બળ: $F_2 = 4\, kg \times 2\, m s^{-2} = 8\, N$.
આમ,$10\, N > 8\, N$ હોવાથી,$2\, kg$ ના દળને $5\, m s^{-2}$ ના પ્રવેગથી ગતિ કરાવવા માટે વધુ બળની જરૂર પડશે.

Explore More

Similar Questions

વેગમાન સંરક્ષણનો નિયમ જણાવો. પદાર્થના વેગમાનને નક્કી કરતા બે પરિબળો જણાવો. $0.4 \ kg$ દળના એક દડાને $10 \ m s^{-1}$ ના વેગથી શિરોલંબ ઉપરની તરફ ફેંકવામાં આવે છે. તેનું પ્રારંભિક વેગમાન કેટલું હશે અને તેની મહત્તમ ઊંચાઈએ તેનું વેગમાન કેટલું હશે? જો વેગમાનમાં આ ફેરફાર એક સેકન્ડમાં થતો હોય, તો દડો ઉપર જતો હોય ત્યારે તેના પર લાગતું પ્રતિપ્રવેગી બળ શોધો.

$(i)$ પદાર્થોના વેગમાં થતા ફેરફારનો વિરોધ કરવાના ગુણધર્મનું નામ આપો.
$(ii)$ બળ અને પ્રવેગ વચ્ચેનો સંબંધ શું છે?
$(iii)$ પદાર્થના દળ અને વેગના ગુણાકારને શું કહેવામાં આવે છે?
$(iv)$ કઈ ભૌતિક રાશિ વેગમાનના ફેરફારના દરને અનુરૂપ છે?
$(v)$ રોકેટ કયા સિદ્ધાંત પર કાર્ય કરે છે તેનું નામ આપો.

ગતિના બીજા નિયમનો ઉપયોગ કરીને,બળ અને પ્રવેગ વચ્ચેનો સંબંધ તારવો. $10 \, g$ ની એક ગોળી $10^3 \, m \, s^{-1}$ ની ઝડપે રેતીની થેલીમાં અથડાય છે અને $5 \, cm$ અંતર કાપ્યા પછી અટકી જાય છે. ગણતરી કરો:
$(i)$ રેતી દ્વારા ગોળી પર લાગતું અવરોધક બળ.
$(ii)$ ગોળીને સ્થિર થવા માટે લાગતો સમય.

Difficult
View Solution

જ્યારે ગતિમાન કારમાં અચાનક બ્રેક મારવામાં આવે ત્યારે કારમાં રહેલ સેફ્ટી બેલ્ટ કેવી રીતે મદદ કરે છે?

જ્યારે કોઈ પદાર્થ પર $40\, N$ નું બળ લગાડવામાં આવે છે,ત્યારે તે $5\, m s^{-2}$ ના પ્રવેગ સાથે ગતિ કરે છે. પદાર્થનું દળ ગણો. ($kg$ માં)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo