$A$ : ભારત સરકારે $GEAC$ (Genetic Engineering Appraisal Committee) જેવી સંસ્થાઓ સ્થાપી છે,જે $GM$ સંશોધનની માન્યતા અને જાહેર સેવાઓ માટે $GM$ સજીવોને દાખલ કરવાની સુરક્ષા અંગે નિર્ણય લે છે.
$R$ : જ્યારે આવા સજીવોને નિવસનતંત્રમાં દાખલ કરવામાં આવે ત્યારે સજીવોના જનીનિક રૂપાંતરણના પરિણામો અણધાર્યા હોઈ શકે છે.

$NCERT$ પાઠ્યપુસ્તક મુજબ, કઈ ભારતીય વનસ્પતિઓનું પશ્ચિમી દેશો દ્વારા તેમના વ્યાવસાયિક ઉપયોગ માટે પેટન્ટ લેવામાં આવી છે અથવા પેટન્ટ લેવાના પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા છે?
$I$. બાસમતી ચોખા $II$. લીમડો
$III$. હળદર $IV$. તુલસી

$GM$ ખોરાકના ઉત્પાદનમાં જનીન સ્થાનાંતરણ માટે પ્લાઝમિડમાં પસંદગીયુક્ત માર્કર (selectable marker) તરીકે એન્ટિબાયોટિક-પ્રતિકારક જનીનનો ઉપયોગ કરવાથી શું સંભવિત નુકસાન થઈ શકે છે?
$(A)$ $GM$ ખોરાકમાં એન્ટિબાયોટિક-પ્રતિકારક જનીન દ્વારા ઉત્પન્ન થતો ઉત્સેચક હોય છે જેનો ઉપયોગ જિનેટિક એન્જિનિયરિંગમાં જનીન સ્થાનાંતરણ દરમિયાન થયો હતો. આ એક વિદેશી પ્રોટીન હોવાથી એલર્જીનું કારણ બની શકે છે.
$(B)$ મનુષ્યોના પાચનમાર્ગમાં હાજર બેક્ટેરિયા $GM$ ખોરાકમાં હાજર એન્ટિબાયોટિક-પ્રતિકારક જનીનને ગ્રહણ કરી શકે છે.
$(C)$ માનવ પાચનમાર્ગમાં રહેલા બેક્ટેરિયા ત્યારબાદ સંબંધિત એન્ટિબાયોટિક સામે પ્રતિરોધક બની જશે.
$(D)$ ટ્રાન્સજીન પરાગરજ દ્વારા તેમના જંગલી સંબંધીઓમાં સ્થાનાંતરિત થઈ શકે છે અને નીંદણને વધુ જીદ્દી અને નુકસાનકારક બનાવી શકે છે.

જનીનિક રીતે રૂપાંતરિત સજીવો (GMOs) બનાવતી વખતે,જનીનિક અવરોધોને ધ્યાનમાં લેવામાં આવતા નથી. લાંબા ગાળે આ કેવી રીતે જોખમી બની શકે છે?

Genetic Engineering Approval Committee $(GEAC)$ ના લક્ષ્યો અને ઉદ્દેશ્યો નીચે મુજબ છે:
$I$. જનીનિક રીતે રૂપાંતરિત સજીવો ($GM$ સજીવો) અને તેમની નીપજોના વ્યાવસાયિક ઉપયોગ માટે પરવાનગી આપવી.
$II$. $GM$ સજીવોના પ્રતિબંધ,ઉત્પાદન અને ઉપયોગ માટેની પ્રક્રિયાઓ અપનાવવી.
$III$. પર્યાવરણમાં મોટા પાયે ક્ષેત્રીય પરીક્ષણો અને ટ્રાન્સજેનિક પાકોના મુક્ત કરવા માટે મંજૂરી આપવી.
ઉપર આપેલા વિધાનોમાંથી કયા વિધાનો સાચા છે?

વ્યાખ્યા આપો / સમજાવો: પેટન્ટ (Patent).