$50 \ \Omega$ અવરોધ ધરાવતા ગેલ્વેનોમીટરને $8 \ V$ ની બેટરી સાથે શ્રેણીમાં $3950 \ \Omega$ ના અવરોધ સાથે જોડવામાં આવે છે. ગેલ્વેનોમીટરમાં $30$ કાપાનું પૂર્ણ સ્કેલ આવર્તન મળે છે. આ આવર્તનને $15$ કાપા સુધી ઘટાડવા માટે શ્રેણીમાં રાખવો પડતો અવરોધ . . . . . . $\Omega$ હોવો જોઈએ.

આ પ્રશ્નમાં વિધાન-$I$ અને વિધાન-$II$ આપેલા છે. વિધાનો પછી આપેલા ચાર વિકલ્પોમાંથી,જે બે વિધાનોનું શ્રેષ્ઠ વર્ણન કરે છે તે પસંદ કરો.
વિધાન-$I$: એમીટરની રેન્જ જેટલી વધારે,તેનો અવરોધ તેટલો વધારે હોય છે.
વિધાન-$II$: એમીટરની રેન્જ વધારવા માટે,તેની સમાંતર વધારાનો શંટ વાપરવો જરૂરી છે.

અહીં દર્શાવેલ આકૃતિમાં વોલ્ટમીટરના રીડિંગમાં થતી ટકાવારી ભૂલ આશરે ............ $\%$ છે.

એક સર્કિટમાં,કુલ પ્રવાહના $5$ ટકા પ્રવાહ ગેલ્વેનોમીટરમાંથી પસાર થાય છે. જો ગેલ્વેનોમીટરનો અવરોધ $G$ હોય,તો શંટનું મૂલ્ય કેટલું હશે?

ગેલ્વેનોમીટરનો અવરોધ અડધા કોણાવર્તનની રીત (half-deflection method) દ્વારા શોધવા માટે,નીચેના કોષ્ટકમાં પ્રાયોગિક માહિતી આપવામાં આવી છે:

$S. No.$	અવરોધ $R \ (\Omega)$	કોણાવર્તન $(\theta)$	શંટ $S \ (\Omega)$	અડધું કોણાવર્તન $(\theta / 2)$	ગેલ્વેનોમીટર અવરોધ $(G)$
$1$	$3300$	$30$	$80$	$15$	$G_1$
$2$	$5000$	$20$	$80$	$10$	$G_2$

ઉપરની માહિતી પરથી,ગેલ્વેનોમીટરનો અવરોધ $G$ કોની નજીક હશે ($\Omega$ માં)?

ગેલ્વેનોમીટરનો અવરોધ શોધવાના અડધા વિચલન (half-deflection) પ્રયોગમાં, $5 V$ ની બેટરી અને $4.9 k\Omega$ નો ઉચ્ચ અવરોધ પરિપથમાં જોડવામાં આવે છે। શંટ અવરોધની ગેરહાજરીમાં, જ્યારે પરિપથમાં પ્રવાહ વહે છે ત્યારે ગેલ્વેનોમીટર $20$ કાપા દર્શાવે છે। વિચલન અડધું કરવા માટે, વપરાયેલ શંટ અવરોધનું મૂલ્ય $98 \Omega$ છે। ગેલ્વેનોમીટરની ફિગર ઓફ મેરિટ $..... \mu A / \text{division}$ છે।