એક પોટેન્શિયોમીટર તાર $4 \text{ m}$ લાંબો છે અને તેના છેડાઓ વચ્ચે $3 \text{ V}$ નો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત જાળવી રાખવામાં આવે છે. પોટેન્શિયોમીટર તારની $100 \text{ cm}$ લંબાઈ સામે સંતુલિત થતા કોષનું e.m.f. કેટલું હશે ($\text{ V}$ માં)?

પોટેન્શિયોમીટરમાં (આકૃતિ જુઓ) જ્યારે $1.6 \ V$ emf ધરાવતી જાણીતી બેટરીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે ત્યારે $400 \ mm$ લંબાઈ પર સંતુલન બિંદુ મળે છે. આ બેટરીને દૂર કર્યા પછી,અજ્ઞાત emf ધરાવતી બીજી બેટરીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે અને $650 \ mm$ લંબાઈ પર સંતુલન બિંદુ મળે છે. અજ્ઞાત બેટરીનું emf ............. $V$ છે. ($V$ માં)

પોટેન્શિયોમીટરના પ્રયોગમાં, $L$ લંબાઈના પોટેન્શિયોમીટર વાયર પર એક કોષ માટે નલ પોઈન્ટ એક ચોક્કસ બિંદુએ મળે છે। જો કોષ અથવા ડ્રાઇવિંગ સોર્સ બદલ્યા વગર પોટેન્શિયોમીટર વાયરની લંબાઈમાં થોડા સેન્ટિમીટરનો વધારો કરવામાં આવે, તો બેલેન્સિંગ લંબાઈ:

પોટેન્શિયોમીટરના તારની લંબાઈ $4 \,m$ છે અને તે એક એક્યુમ્યુલેટર સાથે શ્રેણીમાં જોડાયેલ છે. એક કોષનું e.m.f. તારની $1.5 \,m$ લંબાઈ પર સંતુલિત થાય છે. જો પોટેન્શિયોમીટરના તારની લંબાઈ બમણી કરવામાં આવે,તો તારની નવી સંતુલન લંબાઈ કેટલી થશે ($\,m$ માં)?

$1 \, \Omega$ આંતરિક અવરોધ અને $3 \, V$ ના $emf$ ધરાવતી બેટરી $5 \, \Omega$ અવરોધ ધરાવતા $1 \, m$ લાંબા સમાન તારમાંથી વિદ્યુતપ્રવાહ પસાર કરે છે. $1.4 \, V$ ના $emf$ ધરાવતા કોષના ધ્રુવોને તાર પરના બે બિંદુઓ સાથે એવી રીતે જોડવામાં આવે છે કે જેથી આ કોષમાંથી કોઈ વિદ્યુતપ્રવાહ પસાર ન થાય. તો તારનો પોટેન્શિયલ ગ્રેડિયન્ટ (સ્થિતિમાન પ્રચલન) કેટલો હશે?

સ્થિતિમાનના તફાવત (potential difference) ના માપન માટે,વોલ્ટમીટરની સરખામણીમાં પોટેન્શિયોમીટરને વધુ પસંદ કરવામાં આવે છે કારણ કે: