બંધારણીય જનીન (structural gene) ની પ્રવૃત્તિ કોના દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે?

જનીન નિયમન (gene regulation) ના નીચેના વિધાનોને ધ્યાનમાં લો અને સાચા વિધાનો પસંદ કરો $:$
$(A)$ જનીનોની અભિવ્યક્તિ ચયાપચયિક,શારીરિક અથવા પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓ દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે.
$(B)$ ગેલેક્ટોઝ લેક ઓપેરોન (lac operon) માટે પ્રેરક (inducer) તરીકે કાર્ય કરી શકે છે.
$(C)$ મોટાભાગના ઓપેરોનમાં ઓપરેટર પ્રદેશ પ્રમોટર તત્વોની બાજુમાં હોય છે.
$(D)$ લેક ઓપેરોનમાં લેક્ટોઝનું કોષમાં વહન પરમીએઝ (permease) ની ક્રિયા દ્વારા થાય છે.
$(E)$ રિપ્રેસર દ્વારા લેક ઓપેરોનનું નિયમન એ ધનાત્મક નિયમન (positive regulation) તરીકે ઓળખાય છે.

લેક $(lac)$ ઓપેરોનના સંદર્ભમાં આપેલા ચાર વિધાનો $(i-iv)$ માંથી બે સાચા વિધાનો પસંદ કરો.
$(i)$ ગ્લૂકોઝ અથવા ગેલેક્ટોઝ નિગ્રાહક (repressor) સાથે જોડાય છે અને તેને નિષ્ક્રિય કરે છે.
$(ii)$ લેક્ટોઝની ગેરહાજરીમાં નિગ્રાહક ઓપરેટર સાથે જોડાય છે.
$(iii)$ $Z$-જનીન પરમિએઝ માટે સંકેત આપે છે.
$(iv)$ તે ફ્રાન્કોઇસ જેકોબ અને જેક મોનોડ દ્વારા સમજાવવામાં આવ્યું હતું.

$\beta$-ગેલેક્ટોસાઈડેઝ માટે યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો.

એક સજીવ ઉત્સેચક દ્વારા ઉદ્દીપિત પ્રક્રિયા દ્વારા પોષક દ્રવ્ય $A$ ધરાવતા સંવર્ધન માધ્યમ પર જીવંત રહેવા સક્ષમ છે: $A \xrightarrow{X} B \xrightarrow{Y} C$. એક વિકૃત સજીવ આ માધ્યમ પર જીવંત રહેવામાં નિષ્ફળ જાય છે. પરંતુ જ્યારે માધ્યમમાં પોષક દ્રવ્ય $B$ ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે તે વિકાસ પામે છે. આ વિકૃત સજીવમાં કયો જનીન ખામીયુક્ત છે?

$lac$ ઓપેરોન સાથે સંકળાયેલ નિયમનકારી જનીન $(i)$ ના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયા વિધાનો ખોટા છે?
$(I.)$ લેક્ટોઝ હાજર હોય કે ન હોય,$i$ જનીનમાંથી $\text{mRNA}$ નું ટ્રાન્સક્રિપ્શન થાય છે.
$(II.)$ $i$ જનીનમાંથી $\text{mRNA}$ નું ટ્રાન્સક્રિપ્શન ફક્ત ત્યારે જ થાય છે જ્યારે લેક્ટોઝ હાજર હોય.
$(III.)$ $i$ જનીનમાંથી $\text{mRNA}$ નું ટ્રાન્સક્રિપ્શન ફક્ત ત્યારે જ થાય છે જ્યારે લેક્ટોઝ હાજર ન હોય.
$(IV.)$ લેક્ટોઝ $i$ જનીનના $\text{mRNA}$ ના ભાષાંતર (translation) ને અવરોધે છે.