યંગના બે સ્લિટના પ્રયોગમાં શ્વેત પ્રકાશનો ઉપયોગ થાય છે. બે સ્લિટ વચ્ચેનું અંતર $b$ છે અને સ્લિટથી પડદા વચ્ચેનું અંતર $d$ છે (જ્યાં $d >> b$). પડદા પર એક સ્લિટની બરાબર સામેના બિંદુએ કેટલીક તરંગલંબાઈઓ ગેરહાજર છે. કેટલીક ગેરહાજર તરંગલંબાઈઓ નીચે મુજબ છે: $(1) \lambda = b^2/d$,$(2) \lambda = 2b^2/d$,$(3) \lambda = b^2/3d$,$(4) \lambda = 2b^2/3d$.

  • A
    $1, 2$
  • B
    $2, 3$
  • C
    $1, 3$
  • D
    $1, 4$

Explore More

Similar Questions

$650 \ nm$ અને $550 \ nm$ તરંગલંબાઈ ધરાવતો પ્રકાશનો કિરણપુંજ $2 \ mm$ ના અંતરે રહેલી યંગની બે સ્લિટ પર આપાત થાય છે, જેથી સ્લિટથી $1.2 \ m$ દૂર રહેલા પડદા પર વ્યતિકરણ ભાત રચાય છે. મધ્યસ્થ અધિકતમથી તે બિંદુનું લઘુત્તમ અંતર, જ્યાં બંને તરંગલંબાઈની પ્રકાશિત શલાકાઓ સંપાત થાય છે, તે . . . . . . $\times 10^{-5} \ m$ છે.

હવામાં કરવામાં આવતા ડબલ-સ્લિટ પ્રયોગમાં, $80 \ cm$ દૂર રાખેલા પડદા પર ફ્રિન્જની કોણીય પહોળાઈ $0.15^{\circ}$ જોવા મળે છે. વપરાયેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઇ $490 \ nm$ છે. જો સમગ્ર સાધનને $\frac{5}{3}$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા માધ્યમમાં ડૂબાડવામાં આવે, તો ફ્રિન્જની કોણીય પહોળાઈ કેટલી હશે ($^{\circ}$ માં)?

બે સ્લિટ્સ $10 \ mm$ ના અંતરે રાખવામાં આવી છે અને પડદો $1.5 \ m$ દૂર રાખવામાં આવ્યો છે. જ્યારે $7000 \ \mathring{A}$ તરંગલંબાઇનો ઉપયોગ કરવામાં આવે ત્યારે ફ્રિન્જની પહોળાઈ કેટલી હશે ($\mu m$ માં)?

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં, બે સ્લિટ વચ્ચેનું અંતર $d$ છે અને પ્રકાશની તરંગલંબાઇ $\lambda$ છે. સ્લિટ $1$ પર પડતા પ્રકાશની તીવ્રતા સ્લિટ $2$ પર પડતા પ્રકાશની તીવ્રતા કરતા ચાર ગણી છે. સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
$(A)$ જો $d = \lambda$ હોય, તો પડદા પર માત્ર એક જ મહત્તમ (maximum) જોવા મળશે.
$(B)$ જો $\lambda < d < 2\lambda$ હોય, તો પડદા પર (મધ્યસ્થ મહત્તમ સિવાય) ઓછામાં ઓછું એક વધુ મહત્તમ જોવા મળશે.
$(C)$ જો સ્લિટ $1$ પર પડતા પ્રકાશની તીવ્રતા ઘટાડીને સ્લિટ $2$ જેટલી કરવામાં આવે, તો અવલોકિત અપ્રકાશિત અને પ્રકાશિત શલાકાઓની તીવ્રતા વધશે.
$(D)$ જો સ્લિટ $2$ પર પડતા પ્રકાશની તીવ્રતા વધારીને સ્લિટ $1$ જેટલી કરવામાં આવે, તો અવલોકિત અપ્રકાશિત અને પ્રકાશિત શલાકાઓની તીવ્રતા વધશે.

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,જ્યારે $500 \; nm$ તરંગલંબાઇ ધરાવતો પ્રકાશ વાપરવામાં આવે છે ત્યારે પડદાના એક નાના ભાગ પર $15$ શલાકાઓ જોવા મળે છે. જ્યારે $\lambda$ તરંગલંબાઇ ધરાવતો બીજો પ્રકાશ સ્ત્રોત વાપરવામાં આવે છે ત્યારે પડદાના તે જ ભાગ પર $10$ શલાકાઓ જોવા મળે છે. તો $\lambda$ નું મૂલ્ય ($nm$ માં) કેટલું હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo