એક વર્તુળાકાર સમતલ વાયર લૂપને સાબુના દ્રાવણમાં ડુબાડવામાં આવે છે અને બહાર કાઢ્યા પછી,તેને હવામાં તેના સમતલ સાથે ઊભી રાખવામાં આવે છે. ઉપરના ભાગમાં ફિલ્મની જાડાઈ ખૂબ જ ઓછી છે તેમ ધારીએ તો,જ્યારે સૂર્યપ્રકાશ સાબુની ફિલ્મ પર પડે છે,ત્યારે અવલોકનકાર પરાવર્તિત પ્રકાશ મેળવે છે. અવલોકનકાર શું જુએ છે?
- Aઉપરનો ભાગ કાળો દેખાય છે જ્યારે નીચે તરફ જતાં જોવા મળતો પ્રથમ રંગ લાલ છે.
- Bઉપરનો ભાગ જાંબલી દેખાય છે જ્યારે નીચે તરફ જતાં જોવા મળતો પ્રથમ રંગ નીલો છે.
- Cઉપરનો ભાગ કાળો દેખાય છે જ્યારે નીચે તરફ જતાં જોવા મળતો પ્રથમ રંગ જાંબલી છે.
- Dઉપરનો ભાગ કાળો દેખાય છે જ્યારે નીચે તરફ જતાં જોવા મળતો પ્રથમ રંગ સાબુના દ્રાવણના વક્રીભવનાંક પર આધાર રાખે છે.
Explore More
Similar Questions
બાયપ્રિઝમના પ્રયોગમાં,$4800 \text{ Å}$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા પ્રકાશનો ઉપયોગ કરીને આપેલ વિસ્તારમાં $21$ શલાકાઓ જોવા મળે છે. જો $5600 \text{ Å}$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા પ્રકાશનો ઉપયોગ કરવામાં આવે,તો તે જ વિસ્તારમાં જોવા મળતી શલાકાઓની સંખ્યા કેટલી હશે?
નીચેનામાંથી કોણ સુસમ્બદ્ધ તરંગો ઉત્પન્ન કરે છે?
Easy
View Solution$I_0$ તીવ્રતા ધરાવતો પ્રકાશનો સમાંતર કિરણપુંજ એક કોટેડ કાચની પ્લેટ પર આપાત થાય છે. જો આપાત પ્રકાશના $25 \%$ ઉપરની સપાટી પરથી પરાવર્તિત થાય છે અને કાચમાં પ્રવેશતા પ્રકાશના $50 \%$ કાચની પ્લેટની નીચેની સપાટી પરથી પરાવર્તિત થાય છે, તો પરાવર્તિત પ્રકાશના વ્યતિકરણ વિસ્તારમાં મહત્તમ અને ન્યૂનતમ તીવ્રતાનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?
DifficultTS EAMCET 2017
View Solutionપ્રકાશ કાચની પ્લેટ $(\mu = 1.5)$ પર એવી રીતે આપાત થાય છે કે જેથી વક્રીભવન કોણ $60^\circ$ બને. $6000 \, \mathring A$ તરંગલંબાઈને અનુરૂપ કાળો પટ્ટો જોવા મળે છે. જો કાચની પ્લેટની જાડાઈ $1.2 \times 10^{-3} \, mm$ હોય,તો વ્યતિકરણ પટ્ટાનો ક્રમ શોધો.
Difficult
View Solutionઆ પ્રશ્નમાં એક ફકરો છે અને ત્યારબાદ બે વિધાનો,વિધાન $- 1$ અને વિધાન $- 2$ આપેલા છે. વિધાનો પછી આપેલા ચાર વિકલ્પોમાંથી,વિધાનોનું વર્ણન કરતો સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
એક સમતલ-બહિર્ગોળ લેન્સની બહિર્ગોળ સપાટીને સમતલ કાચની પ્લેટ પર મૂકીને હવાનું પાતળું પડ બનાવવામાં આવે છે. એકવર્ણી પ્રકાશ સાથે,આ પડ ઉપરની (બહિર્ગોળ) સપાટી અને નીચેની (કાચની પ્લેટ) સપાટી પરથી પરાવર્તિત પ્રકાશને કારણે વ્યતિકરણ ભાત આપે છે.
વિધાન $- 1$: જ્યારે પ્રકાશ હવા-કાચ પ્લેટની આંતર સપાટી પરથી પરાવર્તિત થાય છે,ત્યારે પરાવર્તિત તરંગમાં $\pi$ જેટલો કળા તફાવત ઉદભવે છે.
વિધાન $- 2$: વ્યતિકરણ ભાતનું કેન્દ્ર અંધારું (dark) હોય છે.
એક સમતલ-બહિર્ગોળ લેન્સની બહિર્ગોળ સપાટીને સમતલ કાચની પ્લેટ પર મૂકીને હવાનું પાતળું પડ બનાવવામાં આવે છે. એકવર્ણી પ્રકાશ સાથે,આ પડ ઉપરની (બહિર્ગોળ) સપાટી અને નીચેની (કાચની પ્લેટ) સપાટી પરથી પરાવર્તિત પ્રકાશને કારણે વ્યતિકરણ ભાત આપે છે.
વિધાન $- 1$: જ્યારે પ્રકાશ હવા-કાચ પ્લેટની આંતર સપાટી પરથી પરાવર્તિત થાય છે,ત્યારે પરાવર્તિત તરંગમાં $\pi$ જેટલો કળા તફાવત ઉદભવે છે.
વિધાન $- 2$: વ્યતિકરણ ભાતનું કેન્દ્ર અંધારું (dark) હોય છે.
MediumAIEEE 2011
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo