એક ચોક્કસ ક્ષાર $X$ નીચે મુજબના પરિણામો આપે છે:
$(i)$ તેનું જલીય દ્રાવણ લિટમસ માટે બેઝિક છે.
$(ii)$ તેને સખત ગરમ કરવાથી તે ફૂલીને કાચ જેવો પદાર્થ $Y$ બનાવે છે.
$(iii)$ જ્યારે $X$ ના ગરમ દ્રાવણમાં સાંદ્ર $H_{2}SO_{4}$ ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે એસિડ $Z$ ના સફેદ સ્ફટિકો અલગ પડે છે.
ઉપરોક્ત તમામ પ્રતિક્રિયાઓ માટે સમીકરણો લખો અને $X, Y$ અને $Z$ ને ઓળખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આપેલ ક્ષાર લિટમસ માટે બેઝિક છે. તેથી,$X$ એ પ્રબળ બેઝ અને નિર્બળ એસિડનો ક્ષાર છે. ઉપરાંત,જ્યારે $X$ ને સખત ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે ફૂલીને પદાર્થ $Y$ બનાવે છે. તેથી,$X$ એ બોરેક્સ $(Na_{2}B_{4}O_{7} \cdot 10H_{2}O)$ હોવો જોઈએ.
$(i)$ બોરેક્સનું જલીય દ્રાવણ જળવિભાજનને કારણે બેઝિક હોય છે:
$Na_{2}B_{4}O_{7} + 7H_{2}O \rightarrow 2NaOH + 4H_{3}BO_{3}$
$(ii)$ ગરમ કરવા પર,બોરેક્સ પાણી ગુમાવે છે અને ફૂલીને કાચ જેવો મણકો $Y$ બનાવે છે જેમાં સોડિયમ મેટાબોરેટ $(NaBO_{2})$ અને બોરિક એનહાઇડ્રાઇડ $(B_{2}O_{3})$ હોય છે:
$Na_{2}B_{4}O_{7} \cdot 10H_{2}O$ $\xrightarrow{\Delta} Na_{2}B_{4}O_{7}$ $\xrightarrow{\Delta} 2NaBO_{2} + B_{2}O_{3} (Y)$
$(iii)$ જ્યારે બોરેક્સના ગરમ દ્રાવણમાં સાંદ્ર $H_{2}SO_{4}$ ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે ઓર્થોબોરિક એસિડ $(Z)$ ના સફેદ સ્ફટિકો બને છે:
$Na_{2}B_{4}O_{7} + H_{2}SO_{4} + 5H_{2}O \rightarrow Na_{2}SO_{4} + 4H_{3}BO_{3} (Z)$
આમ,$X = Na_{2}B_{4}O_{7} \cdot 10H_{2}O$,$Y = NaBO_{2} + B_{2}O_{3}$,અને $Z = H_{3}BO_{3}$.

Explore More

Similar Questions

નીચેનામાંથી કયા તત્વનું ગલનબિંદુ સૌથી ઊંચું હોય છે?

એલ્યુમિનિયમની મંદ $HCl$ સાથેની રાસાયણિક પ્રક્રિયા આપો.

બોરેક્સ વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?

$AlF_3$ એ $KF$ ની હાજરીમાં જ $HF$ માં દ્રાવ્ય છે,જેનું કારણ શેનું નિર્માણ છે?

$A$. સિલિકોન્સ એટલે શું? સિલિકોન્સના ઉપયોગો જણાવો.
$B$. બોરેન્સ એટલે શું? ડાયબોરેનની બનાવટ માટેનું રાસાયણિક સમીકરણ આપો.

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo