ધ્વનિનો સ્ત્રોત અને શ્રોતા એકબીજા તરફ $40 \, m/s$ ની ઝડપે ગતિ કરી રહ્યા છે. સ્ત્રોત દ્વારા ઉત્પન્ન થતી નોંધની આભાસી આવૃત્તિ $400 \, cps$ છે. તો,તેની સાચી આવૃત્તિ ($cps$ માં) કેટલી હશે? (હવામાં ધ્વનિનો વેગ $= 360 \, m/s$)

બે માણસો એક આડી સીધી રેખા પર એક જ દિશામાં ચાલી રહ્યા છે. આગળનો માણસ $1.0 \ m \ s^{-1}$ ની ઝડપે ચાલે છે અને પાછળનો માણસ $2.0 \ m \ s^{-1}$ ની ઝડપે ચાલે છે. ત્રીજો માણસ તે જ આડી રેખાથી $12 \ m$ ની ઊંચાઈ પર એવી રીતે ઊભો છે કે ત્રણેય માણસો એક જ ઉર્ધ્વ સમતલમાં હોય. ચાલતા બંને માણસો સમાન સીટી વગાડી રહ્યા છે જે $1430 \ Hz$ ની આવૃત્તિનો અવાજ ઉત્પન્ન કરે છે. હવામાં અવાજની ઝડપ $330 \ m \ s^{-1}$ છે. જે ક્ષણે ગતિ કરતા માણસો એકબીજાથી $10 \ m$ દૂર હોય,ત્યારે સ્થિર માણસ તેમનાથી સમાન અંતરે હોય છે. આ ક્ષણે સ્થિર માણસ દ્વારા સંભળાતી બીટ્સની આવૃત્તિ $Hz$ માં કેટલી હશે?

એક અવલોકનકાર સ્થિર ધ્વનિના સ્ત્રોત તરફ ધ્વનિના વેગના પાંચમા ભાગના વેગથી ગતિ કરે છે. આભાસી આવૃત્તિમાં થતો ટકાવારી ફેરફાર ..... $\%$ છે.

વિધાન $-1$: શ્રોતાની ગતિને કારણે,સ્થિર ઉદગમ દ્વારા ઉત્સર્જિત ધ્વનિ તરંગોની આવૃત્તિ (જે શ્રોતા દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે) પ્રભાવિત થાય છે.
વિધાન $-2$: ઉદગમની ગતિને કારણે,સ્થિર શ્રોતા દ્વારા પ્રાપ્ત થતા ધ્વનિ તરંગોની તરંગલંબાઈ (ઉદગમ દ્વારા ઉત્સર્જિત) પ્રભાવિત થાય છે.
વિધાન $-3$: જો શ્રોતા અને ઉદગમ બંને ગતિ કરતા હોય,તો અવલોકિત આવૃત્તિ ઉદગમની મૂળ આવૃત્તિ કરતા અલગ જ હોવી જોઈએ.
ઉપરોક્ત તમામ કિસ્સાઓ માટે ઉદગમ અથવા શ્રોતાની ગતિને હંમેશા તેમને જોડતી રેખા પર ગણો.

બે કાર $50 \,m/s$ ની ઝડપે એકબીજા તરફ ગતિ કરી રહી છે. જો એક કાર $250 \,Hz$ ની આવૃત્તિ સાથે હોર્ન વગાડે, તો બીજી કારના ડ્રાઈવર દ્વારા અનુભવાતી ધ્વનિની તરંગલંબાઈ કેટલી હશે ($\,cm$ માં)? (હવામાં ધ્વનિની ઝડપ $= 350 \,m/s$)

બે સીટીઓ $A$ અને $B$ દરેકની આવૃત્તિ $500\,Hz$ છે. $A$ સ્થિર છે અને $B$ જમણી તરફ ($A$ થી દૂર) $50\,m/s$ ની ઝડપે ગતિ કરી રહી છે. એક અવલોકનકાર બંને સીટીઓની વચ્ચે જમણી તરફ $25\,m/s$ ની ઝડપે ગતિ કરી રહ્યો છે. હવામાં અવાજનો વેગ $350\,m/s$ છે. ધારો કે પવન નથી. તો નીચેનામાંથી કયા વિધાનો સાચા છે: