એક સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર શિરોલંબ ઉપરની દિશામાં છે. આ ક્ષેત્રમાં $\alpha$-કણ (જે ધન વીજભારિત કણ છે) ને કઈ દિશામાં ફેંકવો જોઈએ જેથી તે દક્ષિણ દિશામાં વિચલિત થાય? આ કિસ્સામાં દિશા શોધવા માટે વપરાતા નિયમનું નામ આપો અને તેને સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(EAST) $\alpha$-કણ એ ધન વીજભારિત કણ છે. ફ્લેમિંગના ડાબા હાથના નિયમ મુજબ,ગતિમાન વીજભાર પર લાગતું બળ $(F)$ એ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $(B)$ અને વીજભારના વેગ $(v)$ બંનેને લંબ હોય છે.
આપેલ છે: ચુંબકીય ક્ષેત્ર $(B)$ શિરોલંબ ઉપરની દિશામાં છે. બળ $(F)$ દક્ષિણ દિશામાં છે.
ફ્લેમિંગના ડાબા હાથના નિયમનો ઉપયોગ કરતા: જો તર્જની (forefinger) ઉપરની તરફ (ચુંબકીય ક્ષેત્ર) અને અંગૂઠો દક્ષિણ દિશામાં (બળ) નિર્દેશ કરે,તો મધ્યમા આંગળી (middle finger) પૂર્વ દિશા તરફ નિર્દેશ કરશે.
તેથી,$\alpha$-કણને પૂર્વ દિશામાં ફેંકવો જોઈએ.
ફ્લેમિંગનો ડાબા હાથનો નિયમ: તમારા ડાબા હાથના અંગૂઠા,તર્જની અને મધ્યમા આંગળીને એકબીજાને લંબ રહે તે રીતે ખેંચો. જો તર્જની ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશામાં અને મધ્યમા આંગળી વિદ્યુત પ્રવાહ (અથવા ધન વીજભારની ગતિ) ની દિશામાં હોય,તો અંગૂઠો કણ પર લાગતા બળની દિશા દર્શાવે છે.

Explore More

Similar Questions

સીધા વાહક તારમાંથી વિદ્યુતપ્રવાહ પસાર કરવાથી ઉત્પન્ન થતું ચુંબકીય ક્ષેત્ર ............ હોય છે.

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ બિંદુ $A$ ની નજીક કાગળના સમતલમાં એક ચુંબકીય હોકાયંત્રની સોય મૂકવામાં આવી છે. સીધા વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત વાહકને કયા સમતલમાં મૂકવો જોઈએ જેથી તે $A$ માંથી પસાર થાય અને હોકાયંત્રના વિચલનમાં કોઈ ફેરફાર ન થાય? કઈ સ્થિતિમાં વિચલન મહત્તમ હોય છે અને શા માટે?

વિદ્યુત પુરવઠામાં શોર્ટ-સર્કિટ એટલે શું?

એક હોકાયંત્રની સોયને વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત તારની નજીક મૂકવામાં આવે છે. નીચેના કિસ્સાઓ માટે તમારા અવલોકન જણાવો અને દરેક કિસ્સામાં તેનું કારણ આપો:
$(a)$ તારમાં વિદ્યુતપ્રવાહનું મૂલ્ય વધારવામાં આવે છે.
$(b)$ હોકાયંત્રની સોયને તારથી દૂર ખસેડવામાં આવે છે.

ફ્લેમિંગના જમણા હાથના નિયમ મુજબ,મધ્યમ આંગળીની દિશા શું સૂચવે છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo