નીચેના માટે કારણો આપો:
$(i)$ એનિલિનનો $pK_{b}$ મિથાઈલએમાઈન કરતા વધારે છે.
$(ii)$ ઈથાઈલએમાઈન પાણીમાં દ્રાવ્ય છે જ્યારે એનિલિન નથી.
$(iii)$ પાણીમાં મિથાઈલએમાઈન ફેરિક ક્લોરાઈડ સાથે પ્રક્રિયા કરીને હાઈડ્રેટેડ ફેરિક ઓક્સાઈડના અવક્ષેપ આપે છે.
$(iv)$ એરોમેટિક ઈલેક્ટ્રોન અનુરાગી વિસ્થાપન પ્રક્રિયાઓમાં એમિનો ગ્રુપ $o-$ અને $p-$ નિર્દેશક હોવા છતાં,એનિલિનના નાઈટ્રેશનથી નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં $m$-નાઈટ્રોએનિલિન મળે છે.
$(v)$ એનિલિન ફ્રિડલ-ક્રાફ્ટ પ્રક્રિયા આપતું નથી.
$(vi)$ એરોમેટિક એમિનના ડાયઝોનિયમ ક્ષાર એલિફેટિક એમિનના ક્ષાર કરતા વધુ સ્થાયી હોય છે.
$(vii)$ પ્રાથમિક એમિનના સંશ્લેષણ માટે ગેબ્રિયલ થેલેમાઈડ સંશ્લેષણ પસંદ કરવામાં આવે છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(i)$ એનિલિનનો $pK_{b}$ મિથાઈલએમાઈન કરતા વધારે છે: એનિલિનમાં $N$ પરમાણુ પરના અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ સંસ્પંદનને કારણે બેન્ઝીન વલય પર વિસ્થાનિકૃત થાય છે,જેથી તે પ્રોટોનેશન માટે ઓછા ઉપલબ્ધ બને છે. મિથાઈલએમાઈનમાં $-CH_{3}$ ગ્રુપની $+I$ અસરને કારણે $N$ પરમાણુ પર ઈલેક્ટ્રોન ઘનતા વધે છે,જે તેને વધુ બેઝિક બનાવે છે. બેઝિકતા $pK_{b}$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોવાથી,એનિલિનનો $pK_{b}$ વધારે છે.
$(ii)$ ઈથાઈલએમાઈન પાણીમાં દ્રાવ્ય છે જ્યારે એનિલિન નથી: ઈથાઈલએમાઈન પાણીના અણુઓ સાથે આંતરઆણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધ બનાવે છે. એનિલિનમાં મોટા હાઈડ્રોફોબિક $-C_{6}H_{5}$ ગ્રુપને કારણે તે પાણી સાથે નોંધપાત્ર હાઈડ્રોજન બંધ બનાવી શકતું નથી,તેથી તે અદ્રાવ્ય છે.
$(iii)$ પાણીમાં મિથાઈલએમાઈન ફેરિક ક્લોરાઈડ સાથે પ્રક્રિયા કરીને હાઈડ્રેટેડ ફેરિક ઓક્સાઈડના અવક્ષેપ આપે છે: મિથાઈલએમાઈન પાણી કરતા વધુ બેઝિક છે અને જલીય દ્રાવણમાં $OH^{-}$ આયનો ઉત્પન્ન કરે છે: $CH_{3}NH_{2} + H_{2}O \rightarrow CH_{3}NH_{3}^{+} + OH^{-}$. આ $OH^{-}$ આયનો $FeCl_{3}$ માંથી $Fe^{3+}$ આયનો સાથે પ્રક્રિયા કરીને અવક્ષેપ બનાવે છે: $2Fe^{3+} + 6OH^{-} \rightarrow Fe_{2}O_{3} \cdot 3H_{2}O$.
$(iv)$ એમિનો ગ્રુપ $o-$ અને $p-$ નિર્દેશક હોવા છતાં,એનિલિનના નાઈટ્રેશનથી નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં $m$-નાઈટ્રોએનિલિન મળે છે: નાઈટ્રેશન પ્રબળ એસિડિક માધ્યમમાં કરવામાં આવે છે. એનિલિન પ્રોટોનેટેડ થઈને એનિલિનિયમ આયન $(-NH_{3}^{+})$ બનાવે છે,જે મેટા-નિર્દેશક છે,જેના પરિણામે $m$-નાઈટ્રોએનિલિન બને છે.
$(v)$ એનિલિન ફ્રિડલ-ક્રાફ્ટ પ્રક્રિયા આપતું નથી: એનિલિન લુઈસ બેઝ છે અને લુઈસ એસિડ ઉદ્દીપક $AlCl_{3}$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ક્ષાર બનાવે છે. $N$ પરમાણુ પરના ધન વીજભારને કારણે બેન્ઝીન વલય ઈલેક્ટ્રોન અનુરાગી વિસ્થાપન માટે નિષ્ક્રિય થઈ જાય છે.
$(vi)$ એરોમેટિક એમિનના ડાયઝોનિયમ ક્ષાર એલિફેટિક એમિનના ક્ષાર કરતા વધુ સ્થાયી હોય છે: એરોમેટિક એમિનમાં ડાયઝોનિયમ આયન બેન્ઝીન વલય સાથે સંસ્પંદન દ્વારા સ્થાયી થાય છે,જ્યારે એલિફેટિક ડાયઝોનિયમ આયનોમાં આવી સ્થિરતાનો અભાવ હોય છે.
$(vii)$ પ્રાથમિક એમિનના સંશ્લેષણ માટે ગેબ્રિયલ થેલેમાઈડ સંશ્લેષણ પસંદ કરવામાં આવે છે: આ પદ્ધતિ માત્ર પ્રાથમિક એમિન જ બનાવે છે,જેમાં દ્વિતીયક કે તૃતીયક એમિન બનતા નથી,જે ઉચ્ચ શુદ્ધતાની ખાતરી આપે છે.

Explore More

Similar Questions

નીચેની પ્રક્રિયાની શ્રેણીમાં $'X'$ ને ઓળખો:
$C_6H_5N_2^+Cl^-$ $\xrightarrow{CuCN/KCN} P$ $\xrightarrow{LiAlH_4} Q$ $\xrightarrow{HNO_2} X$

Difficult
View Solution

$C_6H_5NH_2 + HCl + NaNO_2 \rightarrow (X)$ પ્રક્રિયામાં નીપજ $(X)$ શું મળશે?

નીચેની પ્રક્રિયા શ્રેણીમાં નીપજો $y$ અને $x$ ઓળખો:
$C_6H_5CONH_2 \xrightarrow{NaOBr} y$
$C_6H_5CONH_2 \xrightarrow[(ii) H_3O^+]{(i) C_6H_5SO_2Cl / py, \Delta} x$

$(A)$ $\xrightarrow[(1) \text{ excess } CH_3I/K_2CO_3, (2) \text{ } Ag_2O/H_2O, (3) \text{ } \Delta]{} (B)$ $\xrightarrow[(i) \text{ excess } CH_3I/K_2CO_3, (ii) \text{ } Ag_2O, (iii) \text{ } \Delta]{} H_2C=CH-CH(CH_3)-CH=CH_2$. $(A)$ ઓળખો.

નીચેનામાંથી કોનું $pK_b$ મૂલ્ય સૌથી વધુ છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo