નીચેના કક્ષકોની જોડીઓમાંથી કઈ કક્ષક વધુ અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર અનુભવશે?
$(i)$ $2s$ અને $3s$
$(ii)$ $4d$ અને $4f$
$(iii)$ $3d$ અને $3p$

(A) ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા અનુભવાતો અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર $(Z_{eff})$ તેના કેન્દ્રથી અંતર અને શીલ્ડિંગ અસર પર આધાર રાખે છે. કેન્દ્રની નજીકની કક્ષકો વધુ અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર અનુભવે છે.
$(i)$ $2s$ અને $3s$ માટે,$2s$ એ $3s$ કરતા કેન્દ્રની વધુ નજીક છે,તેથી $2s$ વધુ $Z_{eff}$ અનુભવે છે.
$(ii)$ $4d$ અને $4f$ માટે,$f$-કક્ષકોની નબળી શીલ્ડિંગ અસરને કારણે $4d$ એ $4f$ કરતા કેન્દ્રની વધુ નજીક છે,તેથી $4d$ વધુ $Z_{eff}$ અનુભવે છે.
$(iii)$ $3d$ અને $3p$ માટે,$3p$ એ $3d$ કરતા કેન્દ્રની વધુ નજીક છે,તેથી $3p$ વધુ $Z_{eff}$ અનુભવે છે.
આમ,વધુ અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર અનુભવતી કક્ષકો $2s$,$4d$,અને $3p$ છે.