વિધાન: પ્રથમ દ્રષ્ટિએ,મોર્ફો પતંગિયાની પાંખની ઉપરની સપાટી સુંદર વાદળી-લીલી દેખાય છે. જો પવન ફૂંકાય તો રંગ બદલાય છે.
કારણ: પાંખમાં રહેલા વિવિધ રંગદ્રવ્યો પ્રકાશને અલગ-અલગ ખૂણે પરાવર્તિત કરે છે.

બાયપ્રિઝમ પ્રયોગમાં,$\lambda$ તરંગલંબાઈ ધરાવતા એકવર્ણી પ્રકાશનો ઉપયોગ થાય છે. બે સુસંબદ્ધ ઉદગમો વચ્ચેનું અંતર અચળ રાખવામાં આવે છે. જો સ્લિટ અને આઈપીસ (eyepiece) વચ્ચેનું અંતર $(D)$ ને $D_{1}, D_{2}, D_{3}$ અને $D_{4}$ તરીકે બદલવામાં આવે અને અનુરૂપ માપેલ ફ્રિન્જની પહોળાઈ $z_{1}, z_{2}, z_{3}$ અને $z_{4}$ હોય,તો:

વિધાન: સાબુના પરપોટા અથવા પાણી પર તેલનું પાતળું પડ જેવી પાતળી ફિલ્મ જ્યારે સફેદ પ્રકાશ દ્વારા પ્રકાશિત થાય છે ત્યારે સુંદર રંગો દર્શાવે છે.
કારણ: આ પાતળી ફિલ્મના ઉપરની સપાટી પરથી પરાવર્તિત પ્રકાશના વ્યતિકરણને કારણે થાય છે.

બાયપ્રિઝમના પ્રયોગમાં, $4^{th}$ અપ્રકાશિત શલાકા (dark band) એક સ્લિટની સામે રચાય છે. વપરાયેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઈ કેટલી હશે? ($D$ = ઉદગમ અને પડદા વચ્ચેનું અંતર, $d$ = સ્લિટો વચ્ચેનું અંતર)

આ પ્રશ્નમાં એક ફકરો છે અને ત્યારબાદ બે વિધાનો,વિધાન $- 1$ અને વિધાન $- 2$ આપેલા છે. વિધાનો પછી આપેલા ચાર વિકલ્પોમાંથી,વિધાનોનું વર્ણન કરતો સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
એક સમતલ-બહિર્ગોળ લેન્સની બહિર્ગોળ સપાટીને સમતલ કાચની પ્લેટ પર મૂકીને હવાનું પાતળું પડ બનાવવામાં આવે છે. એકવર્ણી પ્રકાશ સાથે,આ પડ ઉપરની (બહિર્ગોળ) સપાટી અને નીચેની (કાચની પ્લેટ) સપાટી પરથી પરાવર્તિત પ્રકાશને કારણે વ્યતિકરણ ભાત આપે છે.
વિધાન $- 1$: જ્યારે પ્રકાશ હવા-કાચ પ્લેટની આંતર સપાટી પરથી પરાવર્તિત થાય છે,ત્યારે પરાવર્તિત તરંગમાં $\pi$ જેટલો કળા તફાવત ઉદભવે છે.
વિધાન $- 2$: વ્યતિકરણ ભાતનું કેન્દ્ર અંધારું (dark) હોય છે.

જો પ્રિઝમનો ખૂણો $\alpha = 1^\circ$,વક્રીભવનાંક $\mu = 1.54$,પડદા અને પ્રિઝમ વચ્ચેનું અંતર $b = 0.7\,m$,પ્રિઝમ અને ઉદગમ વચ્ચેનું અંતર $a = 0.3\,m$,અને તરંગલંબાઈ $\lambda = 180\pi\,nm$ હોય,તો ફ્રેનલ બાયપ્રિઝમમાં ફ્રિન્જની પહોળાઈ $\beta$ શોધો.