એક સીમિત સોલેનોઈડના અક્ષીય ચુંબકીય ક્ષેત્રની ગણતરી કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $2l$ લંબાઈ અને $a$ ત્રિજ્યા ધરાવતા સોલેનોઈડનો વિચાર કરો,જેમાં એકમ લંબાઈ દીઠ $n$ આંટા છે. આપણે કેન્દ્ર $O$ થી $r$ અંતરે અક્ષ પરના બિંદુ $P$ પર ચુંબકીય ક્ષેત્ર શોધવા માંગીએ છીએ.
કેન્દ્ર $O$ થી $x$ અંતરે $dx$ જાડાઈ ધરાવતા પાતળા વર્તુળાકાર ઘટકનો વિચાર કરો. આ ઘટકમાં આંટાની સંખ્યા $n dx$ છે. ધારો કે સોલેનોઈડમાંથી વહેતો પ્રવાહ $I$ છે.
બિંદુ $P$ પર આ વર્તુળાકાર ઘટકને કારણે ઉદ્ભવતું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $dB$,વર્તુળાકાર ગૂંચળાની અક્ષ પરના ચુંબકીય ક્ષેત્રના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$dB = \frac{\mu_0 (n dx) I a^2}{2[(r-x)^2 + a^2]^{3/2}}$
કુલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ શોધવા માટે,આપણે આ પદનું $x = -l$ થી $x = +l$ સુધી સંકલન કરીએ છીએ:
$B = \int_{-l}^{l} \frac{\mu_0 n I a^2}{2[(r-x)^2 + a^2]^{3/2}} dx$
સોલેનોઈડથી દૂર આવેલા બિંદુ $P$ માટે ($r \gg a$ અને $r \gg l$),આપણે છેદનું આશરે મૂલ્ય લઈ શકીએ:
$[(r-x)^2 + a^2]^{3/2} \approx r^3$
આ કિંમત સંકલનમાં મૂકતા:
$B \approx \frac{\mu_0 n I a^2}{2r^3} \int_{-l}^{l} dx$
$B \approx \frac{\mu_0 n I a^2}{2r^3} [x]_{-l}^{l} = \frac{\mu_0 n I a^2}{2r^3} (2l)$
કુલ આંટાની સંખ્યા $N = n(2l)$ હોવાથી,આપણને મળે છે:
$B = \frac{\mu_0 N I a^2}{2r^3} = \frac{\mu_0}{4\pi} \frac{2(N I \pi a^2)}{r^3} = \frac{\mu_0}{4\pi} \frac{2m}{r^3}$,જ્યાં $m = N I A$ એ ચુંબકીય ડાયપોલ મોમેન્ટ છે.

Explore More

Similar Questions

ટોરોઇડના વાઇન્ડિંગમાં પ્રવાહ $2.0\,A$ છે. તેમાં $400\,\text{આંટા}$ છે અને સરેરાશ પરિઘ લંબાઈ $40\,cm$ છે. જો અંદરનું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $1.0\,T$ હોય, તો સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી (relative permeability) કોની નજીક હશે?

પ્રવાહધારિત સોલેનોઇડની અંદર ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા $H = 2.4 \times 10^3 \ A/m$ છે. જો સોલેનોઇડની લંબાઈ $15 \ cm$ અને આંટાની સંખ્યા $60$ હોય,તો સોલેનોઇડમાં વહેતો પ્રવાહ કેટલો હશે ($A$ માં)?

એક ટોરોઇડ કોરની આંતરિક ત્રિજ્યા $0.24 \ m$ અને બાહ્ય ત્રિજ્યા $0.26 \ m$ છે. તેની આસપાસ વીંટળાયેલા $2500$ આંટા ધરાવતા તારમાંથી $10 \ A$ નો પ્રવાહ વહે છે. ટોરોઇડના કોરની અંદરનું ચુંબકીય ક્ષેત્ર શોધો.

એક લાંબા સોલેનોઈડમાં પ્રતિ $cm$ $200$ આંટા છે અને તેમાંથી $i$ જેટલો પ્રવાહ વહે છે. તેના કેન્દ્ર પર ચુંબકીય ક્ષેત્ર $6.28 \times 10^{-2} \ Wb/m^2$ છે. બીજા એક લાંબા સોલેનોઈડમાં પ્રતિ $cm$ $100$ આંટા છે અને તેમાંથી $i/3$ જેટલો પ્રવાહ વહે છે. તેના કેન્દ્ર પર ચુંબકીય ક્ષેત્રનું મૂલ્ય કેટલું હશે?

આંતરિક ત્રિજ્યા $r$ અને બાહ્ય ત્રિજ્યા $R$ ધરાવતો એક લાંબો નળાકાર પાઇપ વાયર છે,જે તેની લંબાઈ સાથે $i$ જેટલો પ્રવાહ વહન કરે છે. વાયરની ધરીથી અંતર સાથે ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં થતા ફેરફારને નીચેનામાંથી કોના દ્વારા દર્શાવી શકાય છે:-

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo