Class 12Chemistry8-2.Carboxylic acids and Their derivativeProperties of Carboxylic Acids and Their Derivatives
Mediumકાર્બોક્સિલિક એસિડ સંયોજનો બ્રોન્સ્ટેડ એસિડ છે. આને વિવિધ પ્રતિક્રિયાઓ દ્વારા સાબિત કરો.
(N/A) કાર્બોક્સિલિક એસિડ પ્રોટોન $(H^+)$ દાન કરી શકતા હોવાથી તે બ્રોન્સ્ટેડ એસિડ તરીકે વર્તે છે. તેમની એસિડિક પ્રકૃતિ નીચેની પ્રતિક્રિયાઓ દ્વારા સાબિત થાય છે:
$(i)$ ધાતુઓ સાથેની પ્રતિક્રિયા: કાર્બોક્સિલિક એસિડ $Na$ અને $K$ જેવી ઇલેક્ટ્રોપોઝિટિવ ધાતુઓ સાથે પ્રતિક્રિયા કરીને ડાયહાઇડ્રોજન વાયુ મુક્ત કરે છે,જે પ્રોટોન દાતા તરીકે કાર્ય કરે છે.
$2 RCOOH + 2 Na \longrightarrow 2 RCOO^- Na^+ + H_2 \uparrow$
$(ii)$ કાર્બોનેટ અને બાયકાર્બોનેટ સાથેની પ્રતિક્રિયા: કાર્બોક્સિલિક એસિડ કાર્બોનેટ અને હાઇડ્રોજન કાર્બોનેટના જલીય દ્રાવણ જેવા મંદ બેઝ સાથે પ્રતિક્રિયા કરીને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ વાયુ મુક્ત કરે છે.
$RCOOH + NaHCO_{3(aq)} \longrightarrow RCOO^- Na^+ + H_2O + CO_2 \uparrow$
$2 RCOOH + Na_2CO_3 \longrightarrow 2 RCOO^- Na^+ + H_2O + CO_2 \uparrow$
$(i)$ ધાતુઓ સાથેની પ્રતિક્રિયા: કાર્બોક્સિલિક એસિડ $Na$ અને $K$ જેવી ઇલેક્ટ્રોપોઝિટિવ ધાતુઓ સાથે પ્રતિક્રિયા કરીને ડાયહાઇડ્રોજન વાયુ મુક્ત કરે છે,જે પ્રોટોન દાતા તરીકે કાર્ય કરે છે.
$2 RCOOH + 2 Na \longrightarrow 2 RCOO^- Na^+ + H_2 \uparrow$
$(ii)$ કાર્બોનેટ અને બાયકાર્બોનેટ સાથેની પ્રતિક્રિયા: કાર્બોક્સિલિક એસિડ કાર્બોનેટ અને હાઇડ્રોજન કાર્બોનેટના જલીય દ્રાવણ જેવા મંદ બેઝ સાથે પ્રતિક્રિયા કરીને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ વાયુ મુક્ત કરે છે.
$RCOOH + NaHCO_{3(aq)} \longrightarrow RCOO^- Na^+ + H_2O + CO_2 \uparrow$
$2 RCOOH + Na_2CO_3 \longrightarrow 2 RCOO^- Na^+ + H_2O + CO_2 \uparrow$
Explore More
Similar Questions
એક સંયોજન $(A)$ નું આણ્વીય સૂત્ર $C_2H_4O_2$ છે અને તે નીચે મુજબની પ્રતિક્રિયાઓ આપે છે:
$(i)$ ઉપરના સંયોજનને સોડિયમ કાર્બોનેટના દ્રાવણમાં ઉમેરતા $CO_2$ વાયુના પરપોટા નીકળે છે અને સંયોજન $(P)$ બને છે.
$(ii)$ જ્યારે સંયોજન $(P)$ ને સોડાલાઈમ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે ત્યારે વાયુ $(Q)$ મળે છે. $(A)$,$(P)$ અને $(Q)$ ને ઓળખો અને પ્રતિક્રિયાઓ આપો.
$(i)$ ઉપરના સંયોજનને સોડિયમ કાર્બોનેટના દ્રાવણમાં ઉમેરતા $CO_2$ વાયુના પરપોટા નીકળે છે અને સંયોજન $(P)$ બને છે.
$(ii)$ જ્યારે સંયોજન $(P)$ ને સોડાલાઈમ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે ત્યારે વાયુ $(Q)$ મળે છે. $(A)$,$(P)$ અને $(Q)$ ને ઓળખો અને પ્રતિક્રિયાઓ આપો.
ટોલ્યુઈન પ્રક્રિયક $X$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $Y$ આપે છે,જે $NaHCO_3$ માં ઓગળે છે અને જ્યારે $Br_2 / Fe$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે ત્યારે $Z$ આપે છે. $X$ અને $Z$ શું છે?
નીચે આપેલા એસિડ માટે એસિડિક પ્રબળતાનો ઘટતો ક્રમ કયો છે?
$(A)$ $CH_3COOH$
$(B)$ $CH_3CHClCH_2COOH$
$(C)$ $ClCH_2COOH$
$(D)$ $Cl_2CHCOOH$
$(A)$ $CH_3COOH$
$(B)$ $CH_3CHClCH_2COOH$
$(C)$ $ClCH_2COOH$
$(D)$ $Cl_2CHCOOH$
ફળ જેવી સુગંધ કોના દ્વારા આપવામાં આવે છે?
Medium
View Solution$CH_3OH/H^{+}$ સાથે એસ્ટરીકરણની સરળતાના ઘટતા ક્રમમાં આ કાર્બોક્સિલિક એસિડને ગોઠવો:
$(I)$ $CH_3-CH(CH_3)-COOH$
$(II)$ $CH_3-CH(CH_3)-CH_2-COOH$
$(III)$ $CH_3-C(CH_3)_2-COOH$
$(IV)$ $(CH_3-CH_2)_3C-COOH$
$(I)$ $CH_3-CH(CH_3)-COOH$
$(II)$ $CH_3-CH(CH_3)-CH_2-COOH$
$(III)$ $CH_3-C(CH_3)_2-COOH$
$(IV)$ $(CH_3-CH_2)_3C-COOH$
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo