પશુપાલન નીચેના હેતુઓ માટે કરવામાં આવે છે:
$(i)$ દૂધ ઉત્પાદન
$(ii)$ ખેતીકામ
$(iii)$ માંસ ઉત્પાદન
$(iv)$ ઈંડાનું ઉત્પાદન

બલવિંદર એક નાનો ખેડૂત હતો. તેનું ખેતર વરસાદ આધારિત હોવાથી,તે વિશિષ્ટ પાક ઉગાડવાનું જોખમ લઈ શકતો ન હતો. તે બે પાકના બીજને મિશ્ર કરીને ખેતરમાં વાવતો હતો. તેનો પુત્ર કાકુ,જેણે ધોરણ $IX$ પાસ કર્યું હતું,તેણે બે કે તેથી વધુ પાકને એકસાથે ચોક્કસ પદ્ધતિમાં ઉગાડવાનું સૂચન કર્યું. બલવિંદરે આનું પાલન કર્યું અને એકમ વિસ્તાર દીઠ ઉત્પાદકતામાં વધારો થયો.
$(i)$ બલવિંદરે અગાઉ કઈ પાક પદ્ધતિનો ઉપયોગ કર્યો હતો અને કાકુ દ્વારા કઈ પદ્ધતિ સૂચવવામાં આવી હતી તેના નામ આપો.
$(ii)$ કાકુ દ્વારા સૂચવવામાં આવેલી પદ્ધતિના બે ફાયદા લખો.
$(iii)$ કાકુ દ્વારા પ્રદર્શિત બે મૂલ્યો લખો.

$(a)$ દુગ્ધસ્રાવનો સમયગાળો (lactation period) એટલે શું? લાંબા દુગ્ધસ્રાવના સમયગાળા માટે પસંદ કરવામાં આવતી પશુઓની બે જાતોના નામ આપો. તેમને સ્થાનિક જાતો સાથે શા માટે સંકરણ (cross) કરાવવામાં આવે છે?
$(b)$ રફજ (roughage) અને સાંદ્ર (concentrates) એટલે શું?

વિજ્ઞાનના શિક્ષિકા કવિતા તેમના વિદ્યાર્થીઓને રોગના સમયગાળાના આધારે તેના પ્રકારો,તીવ્ર (acute) અને લાંબાગાળાના (chronic) રોગો વિશે શીખવી રહ્યા હતા. તેમણે રોગોના ફેલાવા અને તેના મુખ્ય કારણો વિશે પણ ચર્ચા કરી.
$(a)$ તીવ્ર અને લાંબાગાળાના રોગો એટલે શું? દરેકનું એક ઉદાહરણ આપો.
$(b)$ બીમાર વ્યક્તિના સંપર્કમાં આવવાથી ફેલાતા રોગોના પ્રકારનું નામ આપો. રોગ ફેલાવતા વિવિધ પ્રકારના સજીવોના નામ જણાવો.

રાઈના દાણા અને અળસીમાંથી આપણને કયા પ્રકારના પોષકતત્વો મળે છે,તેનું નામ આપો.

મિશ્ર મત્સ્ય સંવર્ધન (Composite fish culture) એટલે શું?