વિદ્યુતવિભાજ્ય કોષના વિદ્યુતધ્રુવો પર થતી પ્રક્રિયાઓની તત્વયોગમિતિ (stoichiometry) અને વિદ્યુતના જથ્થા સાથેના તેના સંબંધને સ્પષ્ટ કરો.

ઓક્સિડેશન અથવા રિડક્શન માટે જરૂરી વિદ્યુતનો જથ્થો (અથવા વીજભાર) વિદ્યુતધ્રુવ પ્રક્રિયાની તત્વયોગમિતિ પર આધાર રાખે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,પ્રક્રિયા: $Ag_{(aq)}^{+} + e^{-} \rightarrow Ag_{(s)}$
એક મોલ સિલ્વર આયનોના રિડક્શન માટે એક મોલ ઇલેક્ટ્રોનની જરૂર પડે છે. એક મોલ ઇલેક્ટ્રોન પરનો વીજભાર:
$= N_{A} \times 1.6021 \times 10^{-19} \ C$
$= 6.022 \times 10^{23} \ mol^{-1} \times 1.6021 \times 10^{-19} \ C \approx 96487 \ C \ mol^{-1}$
આ વિદ્યુતના જથ્થાને $1$ ફેરાડે $(F)$ કહેવામાં આવે છે. ગણતરી માટે,આપણે $1 \ F \approx 96500 \ C \ mol^{-1}$ લઈએ છીએ.
વિદ્યુતવિભાજ્ય પ્રક્રિયાઓમાં,કુલ વિદ્યુત $(Q)$ $Q = I \times t$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $I$ એ એમ્પિયરમાં પ્રવાહ છે અને $t$ એ સેકન્ડમાં સમય છે.
જરૂરી વિદ્યુતની ગણતરી કરવાના પગલાં:
$(i)$ વિદ્યુતધ્રુવ પર થતી સંતુલિત અર્ધ-પ્રક્રિયા લખો.
$(ii)$ $1 \ mol$ નીપજ મેળવવા માટે જરૂરી ઇલેક્ટ્રોનના મોલ $(n)$ નક્કી કરો.
$(iii)$ જરૂરી વીજભાર $n \times F$ છે.
ઉદાહરણો:
$(i)$ $Ag$ માટે: $Ag_{(aq)}^{+} + e^{-} \rightarrow Ag_{(s)}$. $1 \ mol$ $Ag$ માટે $1 \ F$ જરૂરી છે.
$(ii)$ $Mg$ માટે: $Mg_{(aq)}^{2+} + 2e^{-} \rightarrow Mg_{(s)}$. $1 \ mol$ $Mg$ માટે $2 \ F$ જરૂરી છે.
$(iii)$ $Al$ માટે: $Al_{(aq)}^{3+} + 3e^{-} \rightarrow Al_{(s)}$. $1 \ mol$ $Al$ માટે $3 \ F$ જરૂરી છે.