સ્નિગ્ધતા ગુણાંક (coefficient of viscosity) ની વ્યાખ્યા આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સ્નિગ્ધતા ગુણાંક,જેને ગ્રીક અક્ષર $\eta$ (ઈટા) દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે,તે પ્રવાહીના વહન અથવા આકારમાં ફેરફાર સામેના અવરોધનું માપ છે.
ન્યૂટનના સ્નિગ્ધતાના નિયમ મુજબ,પ્રવાહીના બે સ્તરો વચ્ચે લાગતું સ્નિગ્ધતા બળ $F = \eta A \frac{dv}{dx}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $A$ એ સંપર્ક ક્ષેત્રફળ છે અને $\frac{dv}{dx}$ એ વેગ પ્રચલન (velocity gradient) છે.
સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને $\eta = \frac{F}{A(dv/dx)}$ મળે છે.
આમ,સ્નિગ્ધતા ગુણાંકને પ્રવાહીના બે સમાંતર સ્તરો વચ્ચે એકમ વેગ પ્રચલન જાળવી રાખવા માટે જરૂરી એકમ ક્ષેત્રફળ દીઠ સ્પર્શક બળ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
સ્નિગ્ધતા ગુણાંકનો $SI$ એકમ $\text{Pa} \cdot \text{s}$ અથવા $\text{N} \cdot \text{s/m}^2$ છે (જેને પોઈઝ્યુઈલ,$\text{Pl}$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે).

Explore More

Similar Questions

એક ન્યુટોનિયન પ્રવાહી શાફ્ટ અને સ્લીવ વચ્ચેની જગ્યા ભરે છે. જ્યારે શાફ્ટ પર સ્લીવને સમાંતર $800$ $N$ નું બળ લગાડવામાં આવે છે,ત્યારે શાફ્ટ $1.5$ $cm/s$ ની ઝડપ પ્રાપ્ત કરે છે. જો તેના બદલે $2.4$ $kN$ નું બળ લગાડવામાં આવે,તો શાફ્ટ ......... $cm/s$ ની ઝડપે ગતિ કરશે.

Difficult
View Solution

પ્રવાહીનો એ ગુણધર્મ જેના દ્વારા તે પોતાના વહવાનો વિરોધ કરે છે તેને .......... કહેવામાં આવે છે.

બે મોટી સમતલ સપાટીઓ વચ્ચે $2.5\ cm$ પહોળી જગ્યા તેલથી ભરેલી છે. $0.5\ m^2$ ક્ષેત્રફળ ધરાવતી ખૂબ જ પાતળી પ્લેટને સપાટીઓની બરાબર વચ્ચે $0.5\ m/s$ ની ઝડપે ખેંચવા માટે જરૂરી બળ $1\ N$ છે. તો શ્યાનતા ગુણાંક $kg/(m \cdot s)$ માં કેટલો હશે?

Difficult
View Solution

શ્યાનતા બળ (viscous force) એટલે શું? શ્યાનતા બળ કયા પરિબળો પર આધાર રાખે છે?

$0.02 \, \text{decapoise}$ જેટલો સ્નિગ્ધતા ગુણાંક ધરાવતું પ્રવાહી $20 \, m^2$ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ ધરાવતા પાત્રમાં ભરવામાં આવે છે. જો વહેતા પ્રવાહીના બે નજીકના સ્તરો વચ્ચેનું સ્નિગ્ધ બળ (viscous drag) $1 \, N$ હોય, તો વેગ પ્રચલન (velocity gradient) ........ $s^{-1}$ થશે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo