પડઘા (Echo) ની વ્યાખ્યા આપો. ધ્વનિની ઝડપ, ધ્વનિના સ્ત્રોતથી પરાવર્તિત સપાટીનું અંતર અને પડઘા માટેના સમય વચ્ચેનો ગાણિતિક સંબંધ સ્થાપિત કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જ્યારે મૂળ ધ્વનિ સ્ત્રોતમાંથી ઉત્પન્ન થયેલો અવાજ દૂરની વસ્તુ પરથી પરાવર્તિત થઈને ફરીથી સંભળાય, ત્યારે તેને પડઘો કહેવામાં આવે છે.
ધારો કે પડઘો સંભળાવા માટે લાગતો સમય $t$ છે. ધારો કે ધ્વનિના સ્ત્રોત અને પરાવર્તિત સપાટી વચ્ચેનું અંતર $d$ છે અને ધ્વનિની ઝડપ $V$ છે.
ધ્વનિ સ્ત્રોતથી પરાવર્તિત સપાટી સુધી જાય છે અને ત્યાંથી પાછો આવે છે, તેથી ધ્વનિ દ્વારા કાપેલું કુલ અંતર $2d$ થાય છે.
સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $\text{ઝડપ} = \frac{\text{કુલ અંતર}}{\text{કુલ સમય}}$
તેથી: $V = \frac{2d}{t}$
અંતર $d$ શોધવા માટે સૂત્રને ગોઠવતા, આપણને મળે છે: $d = \frac{V \times t}{2}$

Explore More

Similar Questions

નીચેનું વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે જણાવો: હવામાં અવાજનો વેગ ઓછી આવૃત્તિ કરતા વધારે આવૃત્તિ માટે વધુ હોય છે.

ઘડિયાળના ટિક-ટિક અવાજને સૌથી વધુ સ્પષ્ટ રીતે સાંભળવા માટે,આકૃતિમાં આપેલ ખૂણો $x$ શોધો. ($^o$ માં)

એક વ્યક્તિ દીવાલથી $55 \, m$ ના અંતરે ઊભા રહીને બંદૂક ચલાવે છે. જો અવાજની ઝડપ $330 \, m s^{-1}$ હોય,તો પડઘો સંભળાવા માટે લાગતો સમય શોધો. ($s$ માં)

ટ્યુનિંગ ફોર્કના સ્ટેમને ટેબલની સપાટી પર દબાવવામાં આવે છે. નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો:
$(i)$ શું ઉપરની ક્રિયા કોઈ સાંભળી શકાય તેવો અવાજ ઉત્પન્ન કરશે?
$(ii)$ શું ઉપરની ક્રિયા ટેબલમાં કંપનો ઉત્પન્ન કરે છે?
$(iii)$ જો ઉપરનો જવાબ હા હોય,તો તે કેવા પ્રકારના કંપનો છે?
$(iv)$ કઈ પરિસ્થિતિમાં ઉપરની ક્રિયા અનુનાદ (resonance) તરફ દોરી જાય છે?

ચામાચીડિયાને આંખો હોતી નથી,છતાં તેઓ વસ્તુઓનું અંતર,દિશા,સ્વરૂપ અને કદ જાણી શકે છે. શા માટે સમજાવો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo