પ્રોટીન સાથે સંબંધિત નીચેના શબ્દોને વ્યાખ્યાયિત કરો: $(i)$ પેપ્ટાઈડ બંધ,$(ii)$ પ્રાથમિક બંધારણ,$(iii)$ વિકૃતિકરણ (Denaturation).
(N/A) $(i)$ પેપ્ટાઈડ બંધ: એક એમિનો એસિડના અણુના $-COOH$ સમૂહ અને બીજા એમિનો એસિડના અણુના $-NH_2$ સમૂહ વચ્ચે પાણીના અણુના દૂર થવાથી બનતા એમાઈડ બંધને પેપ્ટાઈડ બંધ કહેવાય છે.
$(ii)$ પ્રાથમિક બંધારણ: પ્રોટીનનું પ્રાથમિક બંધારણ એ પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલામાં રહેલા વિવિધ એમિનો એસિડના ચોક્કસ ક્રમને દર્શાવે છે. દરેક પ્રોટીનમાં એમિનો એસિડનો ક્રમ અલગ હોય છે.
$(iii)$ વિકૃતિકરણ: જ્યારે કુદરતી પ્રોટીનને તાપમાન અથવા $pH$ જેવા ભૌતિક કે રાસાયણિક ફેરફારો આપવામાં આવે છે,ત્યારે તેના હાઈડ્રોજન બંધો તૂટી જાય છે,જેનાથી તેની જૈવિક સક્રિયતા નાશ પામે છે. આ પ્રક્રિયાને વિકૃતિકરણ કહેવાય છે. આ દરમિયાન દ્વિતીયક અને તૃતીયક બંધારણ નાશ પામે છે,પરંતુ પ્રાથમિક બંધારણ જળવાઈ રહે છે. ઉદાહરણ: ઈંડાને બાફવાથી સફેદ ભાગનું ગંઠાઈ જવું.
$(ii)$ પ્રાથમિક બંધારણ: પ્રોટીનનું પ્રાથમિક બંધારણ એ પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલામાં રહેલા વિવિધ એમિનો એસિડના ચોક્કસ ક્રમને દર્શાવે છે. દરેક પ્રોટીનમાં એમિનો એસિડનો ક્રમ અલગ હોય છે.
$(iii)$ વિકૃતિકરણ: જ્યારે કુદરતી પ્રોટીનને તાપમાન અથવા $pH$ જેવા ભૌતિક કે રાસાયણિક ફેરફારો આપવામાં આવે છે,ત્યારે તેના હાઈડ્રોજન બંધો તૂટી જાય છે,જેનાથી તેની જૈવિક સક્રિયતા નાશ પામે છે. આ પ્રક્રિયાને વિકૃતિકરણ કહેવાય છે. આ દરમિયાન દ્વિતીયક અને તૃતીયક બંધારણ નાશ પામે છે,પરંતુ પ્રાથમિક બંધારણ જળવાઈ રહે છે. ઉદાહરણ: ઈંડાને બાફવાથી સફેદ ભાગનું ગંઠાઈ જવું.
Explore More
Similar Questions
ગ્લાયસીનનું સાચું ઝ્વિટર આયન બંધારણ કયું છે?
સેરીન $(HOCH_2CH(NH_2)COOH)$ એક એમિનો એસિડ છે. $L$-સેરીનનું સાચું ફિશર પ્રક્ષેપણ (Fischer projection) કયું છે?
Difficult
View Solutionનવ પેપ્ટાઇડ્સ માટેના વિસ્થાપકો $R_1$ અને $R_2$ નીચે આપેલા કોષ્ટકમાં સૂચિબદ્ધ છે. આમાંથી કેટલા પેપ્ટાઇડ્સ $pH = 7.0$ પર ધન વીજભારિત છે?
પેપ્ટાઇડ $R_1$ $R_2$ $I$ $H$ $H$ $II$ $H$ $CH_3$ $III$ $CH_2COOH$ $H$ $IV$ $CH_2CONH_2$ $(CH_2)_4NH_2$ $V$ $CH_2CONH_2$ $CH_2CONH_2$ $VI$ $(CH_2)_4NH_2$ $(CH_2)_4NH_2$ $VII$ $CH_2COOH$ $CH_2CONH_2$ $VIII$ $CH_2OH$ $(CH_2)_4NH_2$ $IX$ $(CH_2)_4NH_2$ $CH_3$
| પેપ્ટાઇડ | $R_1$ | $R_2$ |
|---|---|---|
| $I$ | $H$ | $H$ |
| $II$ | $H$ | $CH_3$ |
| $III$ | $CH_2COOH$ | $H$ |
| $IV$ | $CH_2CONH_2$ | $(CH_2)_4NH_2$ |
| $V$ | $CH_2CONH_2$ | $CH_2CONH_2$ |
| $VI$ | $(CH_2)_4NH_2$ | $(CH_2)_4NH_2$ |
| $VII$ | $CH_2COOH$ | $CH_2CONH_2$ |
| $VIII$ | $CH_2OH$ | $(CH_2)_4NH_2$ |
| $IX$ | $(CH_2)_4NH_2$ | $CH_3$ |
નીચેનામાંથી કયો એમિનો એસિડ સ્વભાવે બેઝિક છે?
પ્રોસ્થેટિક ગ્રુપ ધરાવતા પ્રોટીનને શું કહેવામાં આવે છે?
Easy
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo