નિર્બળ એસિડ $HX$ ના આયનીકરણ અચળાંક $K_a$ માટેનું સમીકરણ તારવો.

(N/A) નિર્બળ એસિડ $HX$ જલીય દ્રાવણમાં આંશિક રીતે આયનીકરણ પામે છે. સંતુલન નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય:
$HX_{(aq)} + H_2O_{(l)} \rightleftharpoons H_3O_{(aq)}^{+} + X_{(aq)}^{-}$
પ્રારંભિક સાંદ્રતા $(M)$: $C, 0, 0$
સાંદ્રતામાં ફેરફાર: $-C\alpha, +C\alpha, +C\alpha$
સંતુલન સમયે સાંદ્રતા: $C(1-\alpha), C\alpha, C\alpha$
જ્યાં $\alpha$ એ આયનીકરણની માત્રા છે.
સંતુલન અચળાંકનું સૂત્ર:
$K = \frac{[H_3O^{+}][X^{-}]}{[HX][H_2O]}$
મંદ દ્રાવણોમાં $[H_2O]$ અચળ હોવાથી,એસિડ વિયોજન અચળાંક $K_a$ ને નીચે મુજબ વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે:
$K_a = K[H_2O] = \frac{[H_3O^{+}][X^{-}]}{[HX]}$
સંતુલન સાંદ્રતા મૂકતા:
$K_a = \frac{(C\alpha)(C\alpha)}{C(1-\alpha)}$
$K_a = \frac{C^2\alpha^2}{C(1-\alpha)} = \frac{C\alpha^2}{1-\alpha}$
આ નિર્બળ એસિડના આયનીકરણ અચળાંક માટેનું સમીકરણ છે.