નીચેના વનસ્પતિ વૃદ્ધિ નિયામકોનું વર્ણન કરો:
$(1)$ જિબરેલિન (Gibberellins)
$(2)$ સાયટોકાઈનિન (Cytokinins)
$(1)$ જિબરેલિન (Gibberellins)
$(2)$ સાયટોકાઈનિન (Cytokinins)
(N/A) $(1)$ જિબરેલિન: આ એસિડિક વનસ્પતિ વૃદ્ધિ નિયામકો છે જે પ્રકાંડની લંબાઈમાં વધારો,બીજ અંકુરણ અને પુષ્પસર્જનને પ્રોત્સાહન આપે છે. તે બીજની સુષુપ્ત અવસ્થા તોડવા માટે જવાબદાર છે અને માલ્ટિંગ પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવવા માટે બ્રુઈંગ ઉદ્યોગમાં વ્યાપકપણે વપરાય છે.
$(2)$ સાયટોકાઈનિન: આ વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવો છે જે કોષ વિભાજન (સાયટોકાઈનેસિસ) ને પ્રોત્સાહન આપે છે. તે મુખ્યત્વે એવા વિસ્તારોમાં સંશ્લેષિત થાય છે જ્યાં ઝડપી કોષ વિભાજન થાય છે,જેમ કે મૂળના અગ્રભાગ અને વિકાસ પામતી પ્રરોહ કલિકાઓ. તે નવા પાંદડા ઉત્પન્ન કરવામાં,પાર્શ્વીય પ્રરોહ વૃદ્ધિ અને અસ્થાનિક પ્રરોહ નિર્માણમાં મદદ કરે છે. તેઓ પર્ણના વૃદ્ધત્વને વિલંબિત કરવામાં પણ મદદ કરે છે.
$(2)$ સાયટોકાઈનિન: આ વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવો છે જે કોષ વિભાજન (સાયટોકાઈનેસિસ) ને પ્રોત્સાહન આપે છે. તે મુખ્યત્વે એવા વિસ્તારોમાં સંશ્લેષિત થાય છે જ્યાં ઝડપી કોષ વિભાજન થાય છે,જેમ કે મૂળના અગ્રભાગ અને વિકાસ પામતી પ્રરોહ કલિકાઓ. તે નવા પાંદડા ઉત્પન્ન કરવામાં,પાર્શ્વીય પ્રરોહ વૃદ્ધિ અને અસ્થાનિક પ્રરોહ નિર્માણમાં મદદ કરે છે. તેઓ પર્ણના વૃદ્ધત્વને વિલંબિત કરવામાં પણ મદદ કરે છે.
Explore More
Similar Questions
સાચા વિધાનો પસંદ કરો.
$I.$ સાયટોકાઈનિન ખાસ કરીને જીર્ણતા (senescence) વિલંબિત કરવામાં મદદ કરે છે.
$II.$ ઓક્સિન અગ્રસ્થ પ્રભુત્વ (apical dominance) ના નિયમનમાં સામેલ છે.
$III.$ ઇથિલીન બીજ અંકુરણ વધારવામાં ખાસ ઉપયોગી છે.
$IV.$ જિબરેલિન પાંદડાઓના અપરિપક્વ ખરવા માટે જવાબદાર છે.
$I.$ સાયટોકાઈનિન ખાસ કરીને જીર્ણતા (senescence) વિલંબિત કરવામાં મદદ કરે છે.
$II.$ ઓક્સિન અગ્રસ્થ પ્રભુત્વ (apical dominance) ના નિયમનમાં સામેલ છે.
$III.$ ઇથિલીન બીજ અંકુરણ વધારવામાં ખાસ ઉપયોગી છે.
$IV.$ જિબરેલિન પાંદડાઓના અપરિપક્વ ખરવા માટે જવાબદાર છે.
Medium
View Solutionશિયાળામાં ડાળીઓ પરથી પાંદડા ખરી પડે છે,તેનું કારણ શું છે?
Medium
View Solutionનીચેના વિધાનોનો અભ્યાસ કરો.
$I.$ "$X$" અંતઃસ્ત્રાવ મૂળની વૃદ્ધિ અને મૂળરોમનું નિર્માણ પ્રેરે છે, આમ વનસ્પતિને શોષણ સપાટી વધારવામાં મદદ કરે છે.
$II.$ "$Y$" અંતઃસ્ત્રાવ કેરીમાં પુષ્પસર્જન પ્રેરે છે અને ઊંડા પાણીમાં ઉગતી વનસ્પતિઓમાં આંતરગાંઠ/પર્ણદંડની ઝડપી લંબાઈમાં વધારો કરે છે, જેથી પર્ણો અથવા પ્રકાંડના ઉપરના ભાગો પાણીની સપાટીની ઉપર રહી શકે.
$III.$ "$Z$" અંતઃસ્ત્રાવ બીજ અંકુરણને અવરોધે છે, વિવિધ તણાવ સામે વનસ્પતિની સહનશક્તિ વધારે છે અને બીજના વિકાસ, પરિપક્વતા અને સુષુપ્તતામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
$X$, $Y$ અને $Z$ તરીકે દર્શાવેલ અંતઃસ્ત્રાવોના સાચા નામ ઓળખો.
$I.$ "$X$" અંતઃસ્ત્રાવ મૂળની વૃદ્ધિ અને મૂળરોમનું નિર્માણ પ્રેરે છે, આમ વનસ્પતિને શોષણ સપાટી વધારવામાં મદદ કરે છે.
$II.$ "$Y$" અંતઃસ્ત્રાવ કેરીમાં પુષ્પસર્જન પ્રેરે છે અને ઊંડા પાણીમાં ઉગતી વનસ્પતિઓમાં આંતરગાંઠ/પર્ણદંડની ઝડપી લંબાઈમાં વધારો કરે છે, જેથી પર્ણો અથવા પ્રકાંડના ઉપરના ભાગો પાણીની સપાટીની ઉપર રહી શકે.
$III.$ "$Z$" અંતઃસ્ત્રાવ બીજ અંકુરણને અવરોધે છે, વિવિધ તણાવ સામે વનસ્પતિની સહનશક્તિ વધારે છે અને બીજના વિકાસ, પરિપક્વતા અને સુષુપ્તતામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
$X$, $Y$ અને $Z$ તરીકે દર્શાવેલ અંતઃસ્ત્રાવોના સાચા નામ ઓળખો.
Medium
View Solutionનીચેનાને જોડો (સ્તંભ-$I$ સાથે સ્તંભ-$II$):
સ્તંભ-$I$ સ્તંભ-$II$ $a.$ નીંદણનાશક (Weedicide) $(i)$ $GA_3$ $b.$ બોલ્ટિંગ (Bolting) $(ii)$ સાયટોકાઈનિન $c.$ કપાસનું પાતળું કરવું (Thinning of cotton) $(iii)$ ઈથિલીન $d.$ પાર્શ્વ કલિકાની વૃદ્ધિ (Lateral shoot growth) $(iv)$ $2, 4-D$
| સ્તંભ-$I$ | સ્તંભ-$II$ |
|---|---|
| $a.$ નીંદણનાશક (Weedicide) | $(i)$ $GA_3$ |
| $b.$ બોલ્ટિંગ (Bolting) | $(ii)$ સાયટોકાઈનિન |
| $c.$ કપાસનું પાતળું કરવું (Thinning of cotton) | $(iii)$ ઈથિલીન |
| $d.$ પાર્શ્વ કલિકાની વૃદ્ધિ (Lateral shoot growth) | $(iv)$ $2, 4-D$ |
Medium
View Solution$6$-ફરફ્યુરાઈલ એમિનો પ્યુરિન $(A)$,$2,4$-ડાયક્લોરોફિનોક્સી એસિટિક એસિડ $(B)$ અને ઇન્ડોલ-$3$-એસિટિક એસિડ $(C)$ એ અનુક્રમે શેના ઉદાહરણો છે?
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo