મકાઈના પર્ણની આંતરિક રચનાનું વર્ણન કરો.

(N/A) $\rightarrow$ મકાઈનું પર્ણ સપાટ અને લાંબું હોય છે. મધ્ય પર્ણમાં ઉત્પન્ન થતા કોષો એક જ પ્રકારના હોય છે. તેથી રચનાત્મક રીતે મકાઈના પર્ણને સમદ્વિપાર્શ્વ (Isobilateral) પર્ણ કહેવામાં આવે છે.
$\rightarrow$ મકાઈના પર્ણના પાતળા છેદને સેફ્રાનિનથી અભિરંજિત કરીને સૂક્ષ્મદર્શક યંત્ર હેઠળ જોતા તેમાં નીચેના સ્તરો જોવા મળે છે: $(1)$ અધિસ્તર,$(2)$ મધ્યપર્ણ પેશી,$(3)$ વાહકપુલ.
$(1)$ અધિસ્તર: પર્ણમાં બે અધિસ્તર જોવા મળે છે.
$\rightarrow$ ઉપરી અધિસ્તર: તે સૌથી ઉપરનું સ્તર અથવા અક્ષીય (adaxial) સ્તર બનાવે છે. તે મૃદુતકીય કોષોનું બનેલું એકસ્તરીય પેશી છે. તેની બહારની સપાટી ક્યુટિકલના રક્ષણાત્મક સ્તરથી ઢંકાયેલી હોય છે.
$\rightarrow$ અક્ષીય સ્તરમાં અમુક અંતરે બુલિફોર્મ કોષો લાંબી હરોળમાં ગોઠવાયેલા હોય છે. આ કોષો $5$ થી $7$ ના સમૂહમાં હોય છે.
$\rightarrow$ આ કોષો અધિસ્તરના અન્ય કોષો કરતા પ્રમાણમાં મોટા હોય છે. તેમની બહારની દીવાલ પર રક્ષણાત્મક ક્યુટિકલ હોતું નથી અને તે ખૂબ જ પાતળી હોય છે. સામાન્ય રીતે કોષોની બંને બાજુએ એકકોષીય ત્રાસા નાના રોમ (trichomes) આવેલા હોય છે. આ રોમ વાતાવરણમાંથી ભેજનું શોષણ કરે છે,તેથી તેમને ભેજગ્રાહી રોમ કહેવામાં આવે છે.
$\rightarrow$ બુલિફોર્મ કોષોની હાજરી અક્ષીય સ્તરને પરાક્ષીય (abaxial) સ્તરથી અલગ પાડે છે. ભેજવાળા વાતાવરણમાં બુલિફોર્મ કોષો પાણી શોષીને સ્ફીત બને છે અને પર્ણની સપાટી ખુલ્લી થાય છે. સૂકા વાતાવરણમાં પાણીની અછતને કારણે તેઓ શિથિલ બને છે,જેનાથી પર્ણ અંદરની તરફ વળી જાય છે જેથી પાણીનો વ્યય ઘટે છે. આમ,આ કોષો પર્ણને વાળવાનું કાર્ય કરે છે,તેથી તેમને મોટર કોષો પણ કહેવાય છે. ભેજ શોષક અથવા બુલિફોર્મ કોષો ગોળાકાર અને પરપોટા જેવા હોવાથી તેમને બુલિફોર્મ કોષો કહેવામાં આવે છે.
$(2)$ મધ્યપર્ણ પેશી: પર્ણ સમદ્વિપાર્શ્વ રચના ધરાવે છે,તેથી મધ્યપર્ણ પેશીમાં લંબોતક અને શિથિલોતક જેવું કોઈ વિભેદન હોતું નથી.
$\rightarrow$ બધા કોષો સમાન હોય છે અને સમાન માત્રામાં હરિતકણ ધરાવે છે.
$\rightarrow$ મકાઈના પર્ણમાં બંને અધિસ્તરની વચ્ચે માત્ર લંબોતક જેવી પેશી આવેલી હોય છે. આ કોષો ગોળાકાર કે અંડાકાર હોય છે. કોષો વચ્ચે આંતરકોષીય અવકાશ હોય છે. વાયુરંધ્રની નીચે હવા ભરેલી કોથળીઓ સ્પષ્ટ દેખાય છે,જેને શ્વસન ગુહા કહેવામાં આવે છે.
$(3)$ વાહકપુલ: મકાઈ એકદળી વનસ્પતિ હોવાથી તેના પર્ણમાં સમાંતર શિરાવિન્યાસ હોય છે,તેથી વાહકપુલ ઊભા છેદમાં કપાયેલા દેખાય છે. તેઓ એકબીજાથી સમાન અંતરે આવેલા હોય છે.
$\rightarrow$ વાહકપુલ સહસ્થ,સંગત અને બંધ પ્રકારના હોય છે.
$\rightarrow$ વાહકપુલ મોટા અને નાના બંને પ્રકારના હોય છે. વાહકપુલમાં જલવાહક પેશી અક્ષીય સ્તર તરફ અને અન્નવાહક પેશી પરાક્ષીય સ્તર તરફ આવેલી હોય છે.
$\rightarrow$ વાહકપુલ દ્રઢોતકીય પુલકંચુક દ્વારા ઘેરાયેલા હોય છે. આ પુલકંચુક અક્ષીય અને પરાક્ષીય સ્તર સુધી વિકસિત હોય છે,જેથી વાહકપુલ પર્ણને મજબૂતી પ્રદાન કરે છે.