પાણીની કામચલાઉ કઠિનતા દૂર કરવાની પદ્ધતિઓનું વર્ણન કરો: $(i)$ ઉકાળવું $(ii)$ ક્લાર્કની પદ્ધતિ.

(N/A) $(i)$ ઉકાળવું: ઉકાળવા દરમિયાન,દ્રાવ્ય $Mg(HCO_{3})_{2}$ નું અદ્રાવ્ય $Mg(OH)_{2}$ માં અને $Ca(HCO_{3})_{2}$ નું અદ્રાવ્ય $CaCO_{3}$ માં રૂપાંતર થાય છે. $Mg(OH)_{2}$ નો દ્રાવ્યતા ગુણાકાર $MgCO_{3}$ કરતા ઓછો હોવાથી,$Mg(OH)_{2}$ અવક્ષેપિત થાય છે. આ અવક્ષેપોને ગાળણ દ્વારા દૂર કરી શકાય છે,જેથી નરમ પાણી મળે છે.
$Mg(HCO_{3})_{2} \xrightarrow{\Delta} Mg(OH)_{2} \downarrow + 2CO_{2} \uparrow$
$Ca(HCO_{3})_{2} \xrightarrow{\Delta} CaCO_{3} \downarrow + H_{2}O + CO_{2} \uparrow$
$(ii)$ ક્લાર્કની પદ્ધતિ: આ પદ્ધતિમાં કઠિન પાણીમાં ચૂનાનું $(Ca(OH)_{2})$ ગણતરીપૂર્વકનું પ્રમાણ ઉમેરવામાં આવે છે. તે કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ અને મેગ્નેશિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડના અવક્ષેપ બનાવે છે,જેને ગાળણ દ્વારા દૂર કરી શકાય છે.
$Ca(HCO_{3})_{2} + Ca(OH)_{2} \longrightarrow 2CaCO_{3} \downarrow + 2H_{2}O$
$Mg(HCO_{3})_{2} + 2Ca(OH)_{2} \longrightarrow 2CaCO_{3} \downarrow + Mg(OH)_{2} \downarrow + 2H_{2}O$