જાતિ-વિસ્તાર સંબંધોનું વર્ણન કરો.

(N/A) મહાન જર્મન પ્રકૃતિવાદી અને ભૂગોળશાસ્ત્રી એલેક્ઝાન્ડર વોન હમ્બોલ્ટે દક્ષિણ અમેરિકાના જંગલોમાં તેમના પાયાના અને વ્યાપક સંશોધનો દરમિયાન અવલોકન કર્યું હતું કે એક પ્રદેશમાં,શોધાયેલ વિસ્તાર વધવાની સાથે જાતિ સમૃદ્ધિ વધે છે,પરંતુ તે માત્ર એક મર્યાદા સુધી જ હોય છે.
વાસ્તવમાં,વિવિધ પ્રકારના સજીવો [એન્જીયોસ્પર્મ વનસ્પતિઓ,પક્ષીઓ,ચામાચીડિયા,મીઠા પાણીની માછલીઓ] માટે જાતિ સમૃદ્ધિ અને વિસ્તાર વચ્ચેનો સંબંધ લંબચોરસ અતિવલય (rectangular hyperbola) જેવો જોવા મળે છે,જે સમીકરણ $S = CA^Z$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
લોગેરિધમિક સ્કેલ પર,આ સંબંધ એક સીધી રેખા બની જાય છે જે સમીકરણ $\log S = \log C + Z \log A$ દ્વારા વર્ણવવામાં આવે છે.
જ્યાં:
$S = \text{જાતિ સમૃદ્ધિ}$
$A = \text{વિસ્તાર}$
$Z = \text{રેખાનો ઢાળ (રિગ્રેશન કોએફિશિયન્ટ)}$
$C = Y\text{-ઇન્ટરસેપ્ટ}$
પરિસ્થિતિવિજ્ઞાનીઓએ શોધ્યું છે કે $Z$ નું મૂલ્ય $0.1$ થી $0.2$ ની રેન્જમાં હોય છે,પછી ભલે તે કોઈ પણ વર્ગીકરણ જૂથ કે પ્રદેશ હોય (ભલે તે બ્રિટનમાં વનસ્પતિઓ હોય,કેલિફોર્નિયામાં પક્ષીઓ હોય અથવા ન્યૂયોર્ક રાજ્યમાં મોલસ્ક હોય,રિગ્રેશન રેખાના ઢાળ આશ્ચર્યજનક રીતે સમાન હોય છે).
પરંતુ જો આપણે સમગ્ર ખંડો જેવા ખૂબ મોટા વિસ્તારો વચ્ચે જાતિ-વિસ્તાર સંબંધનું વિશ્લેષણ કરીએ,તો આપણને રેખાનો ઢાળ ઘણો વધારે તીવ્ર જોવા મળશે ($Z$ ના મૂલ્યો $0.6$ થી $1.2$ ની રેન્જમાં).
ઉદાહરણ તરીકે,વિવિધ ખંડોના ઉષ્ણકટિબંધીય જંગલોમાં ફળાહારી (ફળ ખાનારા) પક્ષીઓ અને સસ્તન પ્રાણીઓ માટે,ઢાળ $1.15$ જોવા મળે છે.