તફાવત આપો: (કોઈપણ ચાર)
$(a)$ માયલિનેટેડ અને નોન-માયલિનેટેડ ચેતાતંતુઓ (Axons)
$(b)$ શિખાતંતુ (Dendrites) અને અક્ષતંતુ (Axons)
$(c)$ સળી જેવા કોષો (Rods) અને શંકુ કોષો (Cones)
$(d)$ થેલેમસ અને હાયપોથેલેમસ
$(e)$ બૃહદ મસ્તિષ્ક (Cerebrum) અને અનુમસ્તિષ્ક (Cerebellum)

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) માયલિનેટેડ અને નોન-માયલિનેટેડ ચેતાતંતુઓ
માયલિનેટેડ ચેતાતંતુઓ નોન-માયલિનેટેડ ચેતાતંતુઓ
તેઓ સફેદ રંગના દેખાય છે. તેઓ ભૂખરા રંગના દેખાય છે.
માયલિન શીથ હાજર હોય છે. માયલિન શીથ ગેરહાજર હોય છે.
રેનવિયરની ગાંઠો હાજર હોય છે. રેનવિયરની ગાંઠો ગેરહાજર હોય છે.

$(b)$ શિખાતંતુ અને અક્ષતંતુ
શિખાતંતુ અક્ષતંતુ
આવેગને કોષકાય તરફ વહન કરે છે. આવેગને કોષકાયથી દૂર વહન કરે છે.
સામાન્ય રીતે ટૂંકા અને શાખિત હોય છે. સામાન્ય રીતે લાંબા અને એકલ હોય છે.

$(c)$ સળી જેવા કોષો અને શંકુ કોષો
સળી જેવા કોષો શંકુ કોષો
ઝાંખા પ્રકાશમાં સંવેદનશીલ છે. તેજસ્વી પ્રકાશમાં સંવેદનશીલ છે.
રોડોપ્સિન રંજકદ્રવ્ય ધરાવે છે. આયોડોપ્સિન રંજકદ્રવ્ય ધરાવે છે.

$(d)$ થેલેમસ અને હાયપોથેલેમસ
થેલેમસ હાયપોથેલેમસ
સંવેદી અને પ્રેરક સંકેતો માટેનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે. શરીરનું તાપમાન,તરસ અને ભૂખનું નિયમન કરે છે.
કોઈ અંતઃસ્ત્રાવનો સ્ત્રાવ કરતું નથી. અંતઃસ્ત્રાવોનો સ્ત્રાવ કરે છે.

$(e)$ બૃહદ મસ્તિષ્ક અને અનુમસ્તિષ્ક
બૃહદ મસ્તિષ્ક અનુમસ્તિષ્ક
અગ્ર મગજનો ભાગ છે. પશ્ચ મગજનો ભાગ છે.
ઐચ્છિક ક્રિયાઓ અને બુદ્ધિનું નિયંત્રણ કરે છે. શરીરનું સંતુલન અને સ્થિતિ જાળવે છે.

Explore More

Similar Questions

નીચેની પ્રક્રિયાઓ સમજાવો:
$(a)$ ચેતાતંતુની પટલનું ધ્રુવીભવન (Polarisation)
$(b)$ ચેતાતંતુની પટલનું અધ્રુવીભવન (Depolarisation)
$(c)$ ચેતાતંતુ પર ચેતા આવેગનું વહન
$(d)$ રાસાયણિક ચેતોપાગમ (Chemical synapse) દ્વારા ચેતા આવેગનું પ્રસરણ

Difficult
View Solution

મેલેનિન અને લેવી બોડીઝ કયા કિસ્સામાં ચેતાકોષોમાં જોવા મળે છે?

ચેતાતંત્ર અને કમ્પ્યુટર અમુક સામાન્ય લક્ષણો ધરાવે છે. પાંચ લીટીમાં ટિપ્પણી કરો.

$A$: પેરાસિમ્પેથેટિક ચેતાતંત્રના પોસ્ટગેન્ગ્લિઓનિક ચેતાતંતુઓમાં એસિટિલકોલિન હોય છે,જ્યારે સિમ્પેથેટિક ચેતાતંત્રમાં એડ્રેનાલિન (એપિનેફ્રાઇન) ન્યુરોટ્રાન્સમીટર તરીકે હોય છે.
$R$: સિમ્પેથેટિક ચેતાતંત્ર આંતરડાના પરિસર્પન (peristalsis) ને અવરોધે છે,જ્યારે પેરાસિમ્પેથેટિક ચેતાતંત્ર પરિસર્પનને ઉત્તેજિત કરે છે.

$I.$ અંતઃસ્ત્રાવી તંત્ર અંતઃસ્ત્રાવો દ્વારા રાસાયણિક સંકલન પૂરું પાડે છે.
$II.$ ચેતાતંત્ર ઝડપી સંકલન માટે બિંદુ-થી-બિંદુ જોડાણનું વ્યવસ્થિત નેટવર્ક પૂરું પાડે છે.
$III.$ નિમ્ન કક્ષાના અપૃષ્ઠવંશીઓમાં ચેતાકીય આયોજન ખૂબ જ જટિલ હોય છે.
$IV.$ માનવ ચેતાતંત્રમાં $CNS$ અને $PNS$ નો સમાવેશ થાય છે.
સાચા વિધાનો પસંદ કરો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo