ગૂંચળામાં વિદ્યુત પ્રવાહ ઉત્પન્ન કરવા માટે ફેરાડેના બે ગૂંચળાના પ્રયોગની ચર્ચા કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આકૃતિમાં બે ગૂંચળા $C_{1}$ અને $C_{2}$ દર્શાવેલ છે. ગૂંચળું $C_{1}$ ગેલ્વેનોમીટર $G$ સાથે જોડાયેલ છે અને ગૂંચળું $C_{2}$ બેટરી સાથે જોડાયેલ છે.
ગૂંચળા $C_{2}$ માં વહેતો સ્થાયી પ્રવાહ સ્થાયી ચુંબકીય ક્ષેત્ર ઉત્પન્ન કરે છે. જ્યારે ગૂંચળા $C_{2}$ ને ગૂંચળા $C_{1}$ ની નજીક લાવવામાં આવે છે,ત્યારે ગેલ્વેનોમીટરમાં આવર્તન જોવા મળે છે. આ દર્શાવે છે કે ગૂંચળા $C_{1}$ માં વિદ્યુત પ્રવાહ પ્રેરિત થાય છે.
જ્યારે $C_{2}$ ને દૂર લઈ જવામાં આવે છે,ત્યારે ગેલ્વેનોમીટર ફરીથી આવર્તન દર્શાવે છે,પરંતુ આ વખતે વિરુદ્ધ દિશામાં.
આ આવર્તન ત્યાં સુધી રહે છે જ્યાં સુધી ગૂંચળું $C_{2}$ ગતિમાં હોય છે.
જ્યારે ગૂંચળું $C_{2}$ ને સ્થિર રાખવામાં આવે અને $C_{1}$ ને ગતિ કરાવવામાં આવે,ત્યારે પણ સમાન અસરો જોવા મળે છે. ફરીથી,તે ગૂંચળાઓ વચ્ચેની સાપેક્ષ ગતિ જ છે જે વિદ્યુત પ્રવાહને પ્રેરિત કરે છે.

Explore More

Similar Questions

$8 \, \Omega$ અવરોધ ધરાવતા કોઈલ (ગૂંચળા) માં,બાહ્ય ચુંબકીય ક્ષેત્રને કારણે ચુંબકીય ફ્લક્સ સમય સાથે $\phi = \frac{2}{3}(9 - t^2)$ મુજબ બદલાય છે. ફ્લક્સ શૂન્ય થાય ત્યાં સુધીમાં કોઈલમાં ઉત્પન્ન થતી કુલ ઉષ્માનું મૂલ્ય $.... \, J$ હશે.

એક ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ એ $r \le a$ વિસ્તારમાં મર્યાદિત છે અને તે કાગળની બહારની તરફ ( $z$-અક્ષ) નિર્દેશિત છે,જ્યાં $r = 0$ એ વર્તુળાકાર વિસ્તારનું કેન્દ્ર છે. $b$ ત્રિજ્યા $(b > a)$ અને $m$ દળ ધરાવતી એક વિદ્યુતભારિત રીંગ (વિદ્યુતભાર $= Q$) $xy$-સમતલમાં તેનું કેન્દ્ર ઉગમબિંદુ પર રહે તે રીતે મૂકેલી છે. રીંગ મુક્ત રીતે ફરી શકે છે અને સ્થિર છે. ચુંબકીય ક્ષેત્રને $\Delta t$ સમયમાં શૂન્ય કરવામાં આવે છે. ક્ષેત્ર અદ્રશ્ય થયા પછી રીંગનો કોણીય વેગ $\omega$ શોધો.

Difficult
View Solution

$n$ આંટા અને $R$ અવરોધ ધરાવતું એક ગૂંચળું $2R$ અવરોધ ધરાવતા ગેલ્વેનોમીટર સાથે જોડાયેલું છે. આ સંયોજનને $t$ સમયમાં $\phi_1$ ફ્લક્સથી $\phi_2 \ Wb$ ફ્લક્સ સુધી ખસેડવામાં આવે છે. પરિપથમાં ઉદ્ભવતો પ્રેરિત પ્રવાહ કેટલો હશે?

$A$ અને $B$ એ બે ધાતુની રીંગ છે જે આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ અનંત લાંબા સીધા વાહક તારની વિરુદ્ધ બાજુઓ પર મૂકવામાં આવી છે. જો તારમાં વિદ્યુતપ્રવાહ ધીમે ધીમે ઘટાડવામાં આવે,તો પ્રેરિત વિદ્યુતપ્રવાહની દિશા શું હશે?

વિધાન $-1$: જ્યારે ચુંબકને બંધ ગૂંચળામાંથી મુક્ત પતન કરાવવામાં આવે છે,ત્યારે તેનો પ્રવેગ હંમેશા ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે લાગતા પ્રવેગ $(g)$ કરતા ઓછો હોય છે.
વિધાન $-2$: લેન્ઝના નિયમ મુજબ,ગૂંચળામાં પ્રેરિત પ્રવાહ ચુંબકની ગતિનો વિરોધ કરે છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo