સ્નાયુ સંકોચનમાં $Ca^{2+}$ આયનોની ભૂમિકાની ચર્ચા કરો. તમારા જવાબને સમજાવવા માટે સ્વચ્છ આકૃતિઓ દોરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સ્નાયુ સંકોચનમાં કેલ્શિયમ આયનો $(Ca^{2+})$ મુખ્ય નિયામક ભૂમિકા ભજવે છે.
$1$. ઉત્તેજના મળતા,$Ca^{2+}$ આયનો સ્નાયુરસતંતુજાળ (sarcoplasmic reticulum) માંથી સ્નાયુરસ (sarcoplasm) માં મુક્ત થાય છે.
$2$. આ $Ca^{2+}$ આયનો પાતળા તંતુઓ ($F$-actin) પર રહેલા ટ્રોપોનિન સંકુલ સાથે જોડાય છે.
$3$. આ જોડાણને કારણે ટ્રોપોનિન-ટ્રોપોમાયોસિન સંકુલમાં રચનાત્મક ફેરફાર થાય છે,જે ટ્રોપોમાયોસિનનું સ્થાન બદલે છે,જેનાથી એક્ટિન તંતુઓ પરના સક્રિય જોડાણ સ્થાનો ખુલ્લા થાય છે.
$4$. ત્યારબાદ માયોસિનના શીર્ષ આ ખુલ્લા સક્રિય સ્થાનો સાથે જોડાઈને ક્રોસ-બ્રિજ (સેતુ) બનાવે છે.
$5$. માયોસિન શીર્ષ,જેમાં $ATPase$ ઉત્સેચક હોય છે,તે $ATP$ નું $ADP$ અને અકાર્બનિક ફોસ્ફેટ $(\Pi)$ માં જળવિભાજન કરે છે. આ પ્રક્રિયામાંથી મુક્ત થતી ઉર્જા માયોસિન શીર્ષને વળવા માટે સક્ષમ બનાવે છે,જે એક્ટિન તંતુને સાર્કોમિયરના કેન્દ્ર તરફ ખેંચે છે (પાવર સ્ટ્રોક),જેના પરિણામે સ્નાયુનું સંકોચન થાય છે.
$6$. શિથિલન (relaxation) દરમિયાન,$Ca^{2+}$ આયનો સક્રિય વહન દ્વારા પાછા સ્નાયુરસતંતુજાળમાં પંપ કરવામાં આવે છે,જેના કારણે ટ્રોપોનિન-ટ્રોપોમાયોસિન સંકુલ તેની મૂળ સ્થિતિમાં પાછું આવે છે,જે એક્ટિન પરના સક્રિય સ્થાનોને ફરીથી અવરોધે છે અને વધુ ક્રોસ-બ્રિજ બનતા અટકાવે છે.

Explore More

Similar Questions

સ્નાયુ સંકોચનનો સરકતા તંતુઓનો સિદ્ધાંત (Sliding filament theory) આકૃતિ સાથે સમજાવો.

સ્નાયુ હાડકા સાથે શેના દ્વારા જોડાયેલ હોય છે?

સ્નાયુ સંકોચનનો કાર્યાત્મક એકમ કયો છે?

સ્લાઈડિંગ ફિલામેન્ટ થિયરી (સરકતા તંતુનો સિદ્ધાંત) કોણે રજૂ કરી હતી?

$A$: સ્નાયુ તંતુના શિથિલનની શરૂઆતમાં જ વારંવાર ઉત્તેજના આપવાથી શરૂઆતમાં સંકોચનનું પ્રમાણ વધે છે અને તેના પરિણામે 'ટ્રેપે' (treppe) અથવા 'સીડી જેવી ઘટના' (staircase phenomenon) જોવા મળે છે.
$R$: આ ઘટના વારંવાર આપવામાં આવતી સબ-થ્રેશોલ્ડ (sub-threshold) ઉત્તેજનાઓની સરવાળા અસરને કારણે થાય છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo