મુવિંગ કોઈલ ગેલ્વેનોમીટરની રચના અને સિદ્ધાંત સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સિદ્ધાંત: ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવેલ વિદ્યુતપ્રવાહધારિત ગૂંચળું ચુંબકીય ટોર્ક અનુભવે છે,જે ગૂંચળાને ફેરવવાનો પ્રયત્ન કરે છે અને વિદ્યુતપ્રવાહના સમપ્રમાણમાં કોણીય વિચલન ઉત્પન્ન કરે છે.
રચના: મુવિંગ કોઈલ ગેલ્વેનોમીટરમાં ઘણા આંટા ધરાવતું ગૂંચળું હોય છે,જે સમાન ત્રિજ્યાવર્તી ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં નિશ્ચિત ધરી પર મુક્તપણે ફરી શકે છે.
ગૂંચળાની અંદર નરમ લોખંડનો નળાકાર ગર્ભ મૂકવામાં આવે છે,જે ચુંબકીય ક્ષેત્રને માત્ર ત્રિજ્યાવર્તી જ નથી બનાવતું પરંતુ ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતામાં પણ વધારો કરે છે.
બે ધ્રુવો વચ્ચે ચુંબકીય ક્ષેત્ર સમાન હોય છે,જે સુનિશ્ચિત કરે છે કે ગૂંચળાના ક્ષેત્રફળ સદિશ અને ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\overrightarrow{B}$ વચ્ચેનો ખૂણો હંમેશા $90^{\circ}$ (એટલે કે $\theta = 90^{\circ}$) રહે.
તેથી,લૂપ પર લાગતું ચુંબકીય ટોર્ક $\tau = NIAB \sin(90^{\circ}) = NIAB$ છે,જે મહત્તમ ટોર્ક છે.
એક સ્પ્રિંગ $S_{p}$ પુનઃસ્થાપક ટોર્ક $K\phi$ પૂરું પાડે છે જે ચુંબકીય ટોર્ક $NIAB$ ને સંતુલિત કરે છે,જેના પરિણામે સ્થિર કોણીય વિચલન $\phi$ મળે છે.
આ વિચલન સ્પ્રિંગ સાથે જોડાયેલા દર્શક કાંટા દ્વારા સ્કેલ પર દર્શાવવામાં આવે છે,જે વિદ્યુતપ્રવાહનું મૂલ્ય માપે છે.

Explore More

Similar Questions

સ્કેલ પર $50$ કાપા ધરાવતા ગેલ્વેનોમીટરનો અવરોધ $25 \Omega$ છે. $2 \times 10^{-4} \text{ A}$ નો પ્રવાહ એક સ્કેલ કાપા જેટલું આવર્તન આપે છે. તેને $25 \text{ V}$ સુધી માપી શકે તેવા વોલ્ટમીટરમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે જરૂરી વધારાનો શ્રેણી અવરોધ $.... \Omega$ છે.

નીચેના બે વિધાનો $A$ અને $B$ ધ્યાનમાં લો અને આપેલા જવાબોમાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
$A$. ડડેલનું થર્મો-ગેલ્વેનોમીટર માત્ર ડાયરેક્ટ કરંટ $(DC)$ માપવા માટે યોગ્ય છે.
$B$. થર્મોપાઈલ $10^{-3} \, ^\circ C$ ના ક્રમના તાપમાનના તફાવતને માપી શકે છે.

$100 \; \Omega$ કોઈલ અવરોધ ધરાવતું ગેલ્વેનોમીટર જ્યારે તેમાંથી $1 \; mA$ નો પ્રવાહ પસાર થાય ત્યારે પૂર્ણ-સ્કેલ વિચલન આપે છે. આ ગેલ્વેનોમીટરને $10 \; V$ ના સ્થિતિમાનના તફાવત માટે પૂર્ણ-સ્કેલ વિચલન આપતા વોલ્ટમીટરમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે જરૂરી અવરોધનું મૂલ્ય $k\Omega$ માં કેટલું હશે?

$10 \Omega$ નો શંટ અવરોધ વાપરીને પ્રવાહ માપતા ગેલ્વેનોમીટરની સંવેદનશીલતા $\frac{1}{40}$ ગણી ઘટાડવામાં આવે છે. તો ગેલ્વેનોમીટરના અવરોધનું મૂલ્ય કેટલું હશે ($\Omega$ માં)?

$G \ \Omega$ અવરોધ ધરાવતા ગેલ્વેનોમીટરને $S \ \Omega$ અવરોધ વડે શંટ કરવામાં આવે છે. પરિપથમાં મુખ્ય પ્રવાહને અપરિવર્તિત રાખવા માટે,ગેલ્વેનોમીટર સાથે શ્રેણીમાં જોડવાનો અવરોધ કેટલો હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo