સહસંયોજક ત્રિજ્યા અને વાન્ડર વાલ્સ ત્રિજ્યા સમજાવો.

(N/A) સહસંયોજક ત્રિજ્યા:
- સહસંયોજક ત્રિજ્યા એટલે અણુમાં એકલ સહસંયોજક બંધથી જોડાયેલા બે સમાન પરમાણુઓના કેન્દ્રો વચ્ચેના અંતરના અડધા ભાગને સહસંયોજક ત્રિજ્યા કહે છે.
- વિષમકેન્દ્રીય અણુ $AB$ માટે, બંધ લંબાઈ $d_{AB} = r_A + r_B$ દ્વારા આપવામાં આવે છે, જ્યાં $r_A$ અને $r_B$ એ અનુક્રમે $A$ અને $B$ પરમાણુઓની સહસંયોજક ત્રિજ્યા છે.
- ઉદાહરણ: $Cl_2$ માં બંધ લંબાઈ $198 \ pm$ છે, તેથી $Cl$ ની સહસંયોજક ત્રિજ્યા $198 \div 2 = 99 \ pm$ થાય.
વાન્ડર વાલ્સ ત્રિજ્યા:
- વાન્ડર વાલ્સ ત્રિજ્યા એ ઘન અવસ્થામાં રહેલા તત્વના પાડોશી અણુઓના બે સમાન પરમાણુઓના કેન્દ્રો વચ્ચેના અંતરના અડધા ભાગ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
- તે બંધનરહિત સ્થિતિમાં પરમાણુના સંયોજકતા કોષ સહિતના એકંદર કદનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.