રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓ દ્વારા બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ બનાવવાની વિવિધ પદ્ધતિઓ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ નીચેની પદ્ધતિઓ દ્વારા બનાવી શકાય છે:
$1$. એસિલ ક્લોરાઈડમાંથી (રોઝનમન્ડ રિડક્શન):
બેન્ઝોઈલ ક્લોરાઈડનું પેલેડિયમ અને બેરિયમ સલ્ફેટ $(Pd/BaSO_4)$ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં હાઈડ્રોજનેશન કરવાથી બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ મળે છે. આ પ્રક્રિયામાં સલ્ફર અથવા ક્વિનોલિન ઉમેરવામાં આવે છે જેથી આલ્કોહોલ સુધી રિડક્શન અટકી જાય.
$C_6H_5COCl + H_2 \xrightarrow{Pd/BaSO_4} C_6H_5CHO + HCl$
$2$. એરોમેટિક હાઈડ્રોકાર્બનમાંથી (ટોલ્યુઈન):
$a$. ક્રોમિલ ક્લોરાઈડ દ્વારા ઓક્સિડેશન (ઈટાર્ડ પ્રક્રિયા): ટોલ્યુઈનનું ક્રોમિલ ક્લોરાઈડ $(CrO_2Cl_2)$ દ્વારા ઓક્સિડેશન થઈને ક્રોમિયમ સંકીર્ણ બને છે,જેનું જળવિભાજન કરવાથી બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ મળે છે.
$C_6H_5CH_3 + 2CrO_2Cl_2$ $\rightarrow C_6H_5CH(OCrOHCl_2)_2$ $\xrightarrow{H_3O^+} C_6H_5CHO$
$b$. સાઈડ ચેઈન ક્લોરિનેશન અને ત્યારબાદ જળવિભાજન: ટોલ્યુઈનનું સાઈડ ચેઈન ક્લોરિનેશન કરવાથી બેન્ઝાલ ક્લોરાઈડ મળે છે,જેનું જળવિભાજન કરવાથી બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ મળે છે.
$C_6H_5CH_3 + Cl_2$ $\xrightarrow{hv} C_6H_5CHCl_2$ $\xrightarrow{H_2O, 373K} C_6H_5CHO$
$c$. ગેટરમેન-કોચ પ્રક્રિયા: બેન્ઝીનની કાર્બન મોનોક્સાઈડ અને હાઈડ્રોજન ક્લોરાઈડ સાથે નિર્જળ એલ્યુમિનિયમ ક્લોરાઈડ $(AlCl_3)$ અથવા ક્યુપ્રસ ક્લોરાઈડ $(CuCl)$ ની હાજરીમાં પ્રક્રિયા કરવાથી બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ મળે છે.
$C_6H_6 + CO + HCl \xrightarrow{anhydrous AlCl_3/CuCl} C_6H_5CHO$

Explore More

Similar Questions

$2,2-$ડાયક્લોરો પ્રોપેનનું જળવિભાજન કરતા શું મળે છે?

નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા રોઝનમંડ રિડક્શન (Rosenmund reduction) દર્શાવે છે?

એસિટિલિનને બ્યુટ$-2-$ઈનાલમાં રૂપાંતરિત કરતા પ્રક્રિયકોનો સાચો સમૂહ કયો છે?

આપેલ પ્રક્રિયા શ્રેણીમાં $P$ અને $R$ ને ઓળખો:
$Toluene$ $\xrightarrow[(2) H_3O^+]{(1) CrO_2Cl_2} P$ $\xrightarrow{R} Benzoic \ acid$

Difficult
View Solution

વિધાન-$I$: એસ્ટરનું $DIBAL-H$ દ્વારા રિડક્શન અને ત્યારબાદ જળવિભાજન કરવાથી આલ્ડિહાઈડ મળે છે.
વિધાન-$II$: બેન્ઝાઈલ આલ્કોહોલનું જલીય $KMnO_4$ સાથે ઓક્સિડેશન કરવાથી બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ બને છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોમાંથી સાચું વિધાન ઓળખો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo