વિભેદક નિષ્કર્ષણ (Differential extraction) સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વિભેદક નિષ્કર્ષણ એ જલીય દ્રાવણમાંથી કાર્બનિક સંયોજનને અલગ કરવા માટે વપરાતી તકનીક છે.
$1$. આ પ્રક્રિયામાં કાર્બનિક સંયોજન ધરાવતા જલીય દ્રાવણને એવા કાર્બનિક દ્રાવક સાથે હલાવવામાં આવે છે જેમાં સંયોજન પાણી કરતા વધુ દ્રાવ્ય હોય.
$2$. કાર્બનિક દ્રાવક અને જલીય દ્રાવણ એકબીજામાં મિશ્ર ન થઈ શકે તેવા હોવા જોઈએ,જેથી તેઓ બે અલગ સ્તરો બનાવે છે જેમને સેપરેટરી ફનલ (separatory funnel) નો ઉપયોગ કરીને અલગ કરી શકાય છે.
$3$. હલાવ્યા પછી,સ્તરોને સ્થિર થવા દેવામાં આવે છે. કાર્બનિક સંયોજન ધરાવતા સ્તરને અલગ કરવામાં આવે છે.
$4$. ત્યારબાદ શુદ્ધ કાર્બનિક સંયોજન મેળવવા માટે નિસ્યંદન અથવા બાષ્પીભવન દ્વારા કાર્બનિક દ્રાવકને દૂર કરવામાં આવે છે.
$5$. જો સંયોજન કાર્બનિક દ્રાવકમાં ઓછું દ્રાવ્ય હોય,તો મોટી માત્રામાં દ્રાવકની જરૂર પડે છે. આવા કિસ્સાઓમાં,સતત નિષ્કર્ષણ (continuous extraction) પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે,જેમાં નિષ્કર્ષણ માટે એક જ દ્રાવકનો વારંવાર ઉપયોગ થાય છે.

Explore More

Similar Questions

અંશ નિસ્યંદન (fractional distillation) અંગે નીચેના વિધાનો સાચા છે કે ખોટા તે જણાવો:
$(i)$ ઊંચા ઉત્કલનબિંદુ ધરાવતા પ્રવાહીની બાષ્પનું ઠારણ પહેલા થાય છે.
$(ii)$ સ્તંભમાં,વધુ બાષ્પશીલ પ્રવાહી ઊંચા સ્તરે બાષ્પ અવસ્થામાં વધુ પ્રમાણમાં હોય છે.
$(iii)$ સંઘનિત પ્રવાહી નીચે આવે છે અને બાષ્પીભવન થતા પ્રવાહીને ગરમી આપે છે.
$(iv)$ સૌથી ઊંચું ઉત્કલનબિંદુ ધરાવતું પ્રવાહી સ્તંભની ટોચ પર પહોંચે છે.

ડાયક્લોરોમિથેન અને એનિલિનના મિશ્રણને શેના દ્વારા અલગ કરી શકાય છે?

ભૂલથી,એક આલ્કોહોલ (ઉત્કલન બિંદુ $97\,^{\circ}C$) ને હાઇડ્રોકાર્બન (ઉત્કલન બિંદુ $68\,^{\circ}C$) સાથે મિશ્ર કરવામાં આવ્યું હતું. આ બે સંયોજનોને અલગ કરવા માટે યોગ્ય પદ્ધતિ સૂચવો. તમારી પસંદગીનું કારણ સમજાવો.

કાર્બનિક સંયોજનના શુદ્ધિકરણ માટેની સ્ફટિકીકરણ (crystallisation) પદ્ધતિ વિશે લખો.

એનિલીન અને પાણીના મિશ્રણમાં,એનિલીનને શેના દ્વારા અલગ કરી શકાય છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo