આયનીય દ્રાવણોના અવરોધના માપનમાં આવતી મુશ્કેલીઓ સમજાવો અને તેનું નિરાકરણ કેવી રીતે લાવવું તે જણાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આયનીય દ્રાવણના અવરોધના વ્યસ્તને તેની વાહકતા કહેવામાં આવે છે. આ સંબંધ $k = \frac{G^{*}}{R}$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
અજ્ઞાત અવરોધનું સચોટ માપન સામાન્ય રીતે વ્હીટસ્ટોન બ્રિજ (Wheatstone bridge) નો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે. જો કે,આયનીય દ્રાવણના અવરોધને માપતી વખતે બે મુખ્ય મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે:
$1$. દ્રાવણમાંથી ડાયરેક્ટ કરંટ $(DC)$ પસાર કરવાથી વિદ્યુતવિભાજન (electrolysis) થાય છે,જે દ્રાવણની રાસાયણિક રચનામાં ફેરફાર કરે છે.
આ મુશ્કેલીનું નિરાકરણ અલ્ટરનેટિંગ કરંટ $(AC)$ પાવર સ્ત્રોતનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે,જે વિદ્યુતવિભાજનને અટકાવે છે.
$2$. આયનીય દ્રાવણને ધાતુના તાર કે અન્ય ઘન વાહકની જેમ વ્હીટસ્ટોન બ્રિજ સાથે જોડી શકાતું નથી.
આ સમસ્યાનું નિરાકરણ વાહકતા કોષ (conductivity cell) તરીકે ઓળખાતા ખાસ ડિઝાઇન કરેલા પાત્રનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

$X$ નું જલીય દ્રાવણ $Y$ ના જલીય દ્રાવણમાં ધીમે ધીમે ઉમેરવામાં આવે છે,જે List-$I$ માં દર્શાવેલ છે. આ પ્રતિક્રિયાઓની વાહકતામાં થતો ફેરફાર List-$II$ માં આપેલ છે. List-$I$ ને List-$II$ સાથે જોડો અને નીચે આપેલા કોડનો ઉપયોગ કરીને સાચો જવાબ પસંદ કરો :
List-$I$ List-$II$
$P$. $\underset{X}{(C_2H_5)_3N} + \underset{Y}{CH_3COOH}$ $1$. વાહકતા ઘટે છે અને પછી વધે છે
$Q$. $\underset{X}{KI (0.1 \ M)} + \underset{Y}{AgNO_3 (0.01 \ M)}$ $2$. વાહકતા ઘટે છે અને પછી ખાસ બદલાતી નથી
$R$. $\underset{X}{CH_3COOH} + \underset{Y}{KOH}$ $3$. વાહકતા વધે છે અને પછી ખાસ બદલાતી નથી
$S$. $\underset{X}{NaOH} + \underset{Y}{HI}$ $4$. વાહકતા ખાસ બદલાતી નથી અને પછી વધે છે

$Al_2(SO_4)_3$ ની અનંત મંદતાએ તુલ્ય વાહકતા નીચેનામાંથી કઈ અભિવ્યક્તિ દ્વારા યોગ્ય રીતે દર્શાવવામાં આવે છે? આપેલ છે કે $\Lambda_{Al^{3+}}^o$ અને $\Lambda_{SO_4^{2-}}^o$ એ અનુક્રમે આયનોની અનંત મંદતાએ તુલ્ય વાહકતા છે.

$25^{\circ} C$ તાપમાને $0.005 \ M$ $NaI$ દ્રાવણની વાહકતા $6.07 \times 10^{-4} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$ છે. તેની મોલર વાહકતા ગણો.

$NaCl$ ના ડેસીમોલર દ્રાવણનો અવરોધ $30 \ \Omega$ છે. જો કોષ અચળાંક $0.33 \ cm^{-1}$ હોય,તો દ્રાવણની વાહકતા ગણો.

$298 \text{ K}$ તાપમાને $0.02 \text{ M}$ $KCl$ દ્રાવણની વાહકતા $0.0123 \text{ } \Omega^{-1} \text{ cm}^{-1}$ છે. જો આ દ્રાવણ ધરાવતા કોષનો અવરોધ $120 \text{ } \Omega$ હોય, તો કોષ અચળાંકનું મૂલ્ય કેટલું હશે ($\text{ cm}^{-1}$ માં)?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo