એમાઈન્સની એરિલસલ્ફોનિલ ક્લોરાઈડ સાથેની પ્રક્રિયા સમજાવો.

(N/A) બેન્ઝીનસલ્ફોનિલ ક્લોરાઈડ $(C_{6}H_{5}SO_{2}Cl)$,જેને હિન્સબર્ગ પ્રક્રિયક તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે પ્રાથમિક અને દ્વિતીયક એમાઈન્સ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સલ્ફોનેમાઈડ્સ બનાવે છે.
$(i)$ બેન્ઝીનસલ્ફોનિલ ક્લોરાઈડની પ્રાથમિક એમાઈન $(R-NH_{2})$ સાથેની પ્રક્રિયાથી $N$-આલ્કાઈલબેન્ઝીનસલ્ફોનેમાઈડ મળે છે. સલ્ફોનેમાઈડમાં નાઈટ્રોજન સાથે જોડાયેલ હાઈડ્રોજન પરમાણુ પ્રબળ ઈલેક્ટ્રોન આકર્ષક સલ્ફોનિલ સમૂહની હાજરીને કારણે અત્યંત એસિડિક હોય છે. તેથી,તે આલ્કલીમાં દ્રાવ્ય છે.
$(ii)$ દ્વિતીયક એમાઈન $(R_{2}NH)$ સાથેની પ્રક્રિયામાં,$N,N$-ડાયઆલ્કાઈલબેન્ઝીનસલ્ફોનેમાઈડ બને છે. આ નીપજમાં નાઈટ્રોજન પરમાણુ સાથે કોઈ હાઈડ્રોજન પરમાણુ જોડાયેલ ન હોવાથી,તે એસિડિક નથી અને તેથી આલ્કલીમાં અદ્રાવ્ય છે.
$(iii)$ તૃતીયક એમાઈન્સ $(R_{3}N)$ બેન્ઝીનસલ્ફોનિલ ક્લોરાઈડ સાથે પ્રક્રિયા કરતા નથી. પ્રતિક્રિયાત્મકતામાં આ તફાવતનો ઉપયોગ પ્રાથમિક,દ્વિતીયક અને તૃતીયક એમાઈન્સને અલગ પાડવા અને તેમના મિશ્રણને છૂટું પાડવા માટે થાય છે. નોંધ: બેન્ઝીનસલ્ફોનિલ ક્લોરાઈડના સ્થાને ઘણીવાર $p$-ટોલ્યુઈનસલ્ફોનિલ ક્લોરાઈડનો ઉપયોગ થાય છે.