આલ્ડિહાઈડ અને કીટોન સંયોજનોની ન્યુક્લિયોફિલિક યોગશીલ પ્રતિક્રિયાની સક્રિયતા સમજાવો.
(N/A) સ્ટેરિક અને ઈલેક્ટ્રોનિક પરિબળોને કારણે ન્યુક્લિયોફિલિક યોગશીલ પ્રતિક્રિયાઓમાં આલ્ડિહાઈડ સામાન્ય રીતે કીટોન કરતા વધુ સક્રિય હોય છે.
$(i)$ સ્ટેરિક અસર: સ્ટેરિક રીતે,કીટોનમાં બે પ્રમાણમાં મોટા વિસ્થાપકોની હાજરી આલ્ડિહાઈડની તુલનામાં કાર્બોનિલ કાર્બન પર ન્યુક્લિયોફાઈલના અભિગમને વધુ અવરોધે છે,કારણ કે આલ્ડિહાઈડમાં માત્ર એક જ આવો વિસ્થાપક હોય છે.
$(ii)$ ઈલેક્ટ્રોનિક અસર: ઈલેક્ટ્રોનિક રીતે,આલ્ડિહાઈડ કીટોન કરતા વધુ સક્રિય હોય છે કારણ કે કીટોનમાં રહેલા બે આલ્કાઈલ ગ્રુપ કાર્બોનિલ કાર્બનની ઈલેક્ટ્રોફિલીસીટીને આલ્ડિહાઈડના એક આલ્કાઈલ ગ્રુપ કરતા વધુ અસરકારક રીતે ઘટાડે છે.
આલ્ડિહાઈડ $(RCHO)$ માં માત્ર એક $-R$ ગ્રુપ હાજર હોય છે જ્યારે કીટોન $(RCOR)$ માં બે આલ્કાઈલ ગ્રુપ હાજર હોય છે જે કાર્બોનિલ ગ્રુપની ઈલેક્ટ્રોફિલીસીટી ઘટાડે છે.
$(i)$ સ્ટેરિક અસર: સ્ટેરિક રીતે,કીટોનમાં બે પ્રમાણમાં મોટા વિસ્થાપકોની હાજરી આલ્ડિહાઈડની તુલનામાં કાર્બોનિલ કાર્બન પર ન્યુક્લિયોફાઈલના અભિગમને વધુ અવરોધે છે,કારણ કે આલ્ડિહાઈડમાં માત્ર એક જ આવો વિસ્થાપક હોય છે.
$(ii)$ ઈલેક્ટ્રોનિક અસર: ઈલેક્ટ્રોનિક રીતે,આલ્ડિહાઈડ કીટોન કરતા વધુ સક્રિય હોય છે કારણ કે કીટોનમાં રહેલા બે આલ્કાઈલ ગ્રુપ કાર્બોનિલ કાર્બનની ઈલેક્ટ્રોફિલીસીટીને આલ્ડિહાઈડના એક આલ્કાઈલ ગ્રુપ કરતા વધુ અસરકારક રીતે ઘટાડે છે.
આલ્ડિહાઈડ $(RCHO)$ માં માત્ર એક $-R$ ગ્રુપ હાજર હોય છે જ્યારે કીટોન $(RCOR)$ માં બે આલ્કાઈલ ગ્રુપ હાજર હોય છે જે કાર્બોનિલ ગ્રુપની ઈલેક્ટ્રોફિલીસીટી ઘટાડે છે.
Explore More
Similar Questions
નીચેના સંયોજનો માટે $HCN$ પ્રત્યેની પ્રતિક્રિયાત્મકતાનો ક્રમ આપો:
$(I)$ $Ph-CO-CH_3$
$(II)$ $CH_3-CO-CH_3$
$(III)$ $CH_3-CHO$
$(IV)$ $Ph-CO-CH_2-CH_3$
$(I)$ $Ph-CO-CH_3$
$(II)$ $CH_3-CO-CH_3$
$(III)$ $CH_3-CHO$
$(IV)$ $Ph-CO-CH_2-CH_3$
Difficult
View Solutionનીચેનામાંથી કયા સંયોજનો કેનિઝારો પ્રક્રિયા આપે છે?
$(a)$ $HCHO$
$(b)$ $C_6H_5-CHO$
$(c)$ $CH_3-C(CH_3)_2-CHO$
$(d)$ $Ph-CH_2-CHO$
$(a)$ $HCHO$
$(b)$ $C_6H_5-CHO$
$(c)$ $CH_3-C(CH_3)_2-CHO$
$(d)$ $Ph-CH_2-CHO$
Difficult
View Solution$C_9H_{10}O_2$ આણ્વીય સૂત્ર ધરાવતા એસ્ટર $(A)$ ની પ્રક્રિયા વધારાના $CH_3MgBr$ સાથે કરવામાં આવી અને ત્યારબાદ બનેલા સંકીર્ણની પ્રક્રિયા $H_2SO_4$ સાથે કરતા ઓલેફિન $(B)$ મળે છે. $(B)$ ના ઓઝોનોલિસિસથી $C_8H_8O$ આણ્વીય સૂત્ર ધરાવતું કીટોન મળે છે જે ધન આયોડોફોર્મ કસોટી આપે છે. $(A)$ નું બંધારણ શું છે?
જો ફોર્માલ્ડિહાઇડ અને પોટેશિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડને ગરમ કરવામાં આવે,તો આપણને શું મળે છે?
Difficult
View Solutionનીચેની પ્રક્રિયામાં $A$ અને $B$ શું છે?
DifficultJEE MAIN 2023
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo