સામાન્ય આયનની હાજરીમાં ક્ષારની દ્રાવ્યતા સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સામાન્ય આયનની હાજરીમાં અલ્પ દ્રાવ્ય ક્ષારની દ્રાવ્યતા ઘટે છે. આને સામાન્ય આયન અસર કહેવામાં આવે છે.
લે શેટલિયરના સિદ્ધાંત મુજબ,જ્યારે અલ્પ દ્રાવ્ય ક્ષારના કોઈ એક આયન (ધન આયન અથવા ઋણ આયન) ની સાંદ્રતા સામાન્ય આયન ધરાવતા પ્રબળ વિદ્યુતવિભાજ્ય ઉમેરીને વધારવામાં આવે છે,ત્યારે સંતુલન ડાબી બાજુ ખસે છે,જેના પરિણામે ક્ષારનું અવક્ષેપન થાય છે અને તેની દ્રાવ્યતા ઘટે છે.
ઉદાહરણ $1$: $AgCl$ ના સંતૃપ્ત દ્રાવણમાં,જો $NaCl$ ઉમેરવામાં આવે તો $Cl^{-}$ આયનની સાંદ્રતા વધે છે. જો $AgNO_{3}$ ઉમેરવામાં આવે તો $Ag^{+}$ આયનની સાંદ્રતા વધે છે. બંને કિસ્સામાં,સંતુલન $AgCl(s) \rightleftharpoons Ag^{+}(aq) + Cl^{-}(aq)$ ડાબી બાજુ ખસે છે,જેના કારણે વધુ $AgCl$ અવક્ષેપિત થાય છે અને તેની દ્રાવ્યતા ઘટે છે.
ઉદાહરણ $2$: જ્યારે $NaCl$ ના સંતૃપ્ત દ્રાવણમાંથી $HCl$ વાયુ પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે $Cl^{-}$ આયનોની સાંદ્રતા વધે છે. આના કારણે સંતુલન $NaCl(s) \rightleftharpoons Na^{+}(aq) + Cl^{-}(aq)$ ડાબી બાજુ ખસે છે,જે ઘન $NaCl$ ના અવક્ષેપન તરફ દોરી જાય છે અને તેની દ્રાવ્યતા ઘટાડે છે.

Explore More

Similar Questions

કોમન આયન ઇફેક્ટ (Common ion effect) ની વ્યાખ્યા આપો અને ઉદાહરણ સાથે સમજાવો.

Difficult
View Solution

વિધાન : $NH_4Cl$ (વધારે) ની હાજરીમાં $BaCl_2$ ના જલીય દ્રાવણમાં $NH_4OH$ ઉમેરવાથી $Ba(OH)_2$ ના અવક્ષેપ મળે છે.
કારણ : $Ba(OH)_2$ પાણીમાં અદ્રાવ્ય છે.

શુદ્ધ પાણી કરતા $NaI$ માં $AgI$ ની દ્રાવ્યતા ઓછી છે,કારણ કે ................

Difficult
View Solution

જો $298 \, K$ તાપમાને પાણીમાં $PbCl_2$ ની મહત્તમ સાંદ્રતા $0.01 \, M$ હોય,તો $0.1 \, M \, NaCl$ ના દ્રાવણમાં તેની મહત્તમ સાંદ્રતા કેટલી હશે?

$Cd^{2+}$ આયનો ધરાવતા અત્યંત એસિડિક દ્રાવણમાંથી $H_2S$ વાયુ પસાર કરવા છતાં $CdS$ ના અવક્ષેપ મળતા નથી,કારણ કે

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo