Born-Haber ચક્ર સમજાવો.

લેટિસ એન્થાલ્પી: આયનીય સંયોજનની લેટિસ એન્થાલ્પી એટલે એક મોલ આયનીય સંયોજનનું વાયુમય અવસ્થામાં તેના આયનોમાં વિભાજન થાય ત્યારે થતો એન્થાલ્પી ફેરફાર.
$Na^{+}Cl_{(s)}^{-} \rightarrow Na_{(g)}^{+} + Cl_{(g)}^{-}; \Delta_{\text{lattice}}H^{\ominus} = +788 \ kJ \ mol^{-1}$
$NaCl$ ના નિર્માણના વિવિધ તબક્કાઓ અને તેની સંબંધિત એન્થાલ્પી નીચે મુજબ Born-Haber ચક્ર દ્વારા સમજાવી શકાય છે:
$(1)$ સોડિયમનું ઉર્ધ્વપાતન: $Na_{(s)} \rightarrow Na_{(g)}; \Delta_{\text{sub}}H^{\ominus} = 108.4 \ kJ \ mol^{-1}$
$(2)$ આયનીકરણ એન્થાલ્પી: $Na_{(g)} \rightarrow Na_{(g)}^{+} + e_{(g)}^{-}; \Delta_{\text{i}}H^{\ominus} = 496 \ kJ \ mol^{-1}$
$(3)$ ક્લોરિનનું વિભાજન: $\frac{1}{2} Cl_{2(g)} \rightarrow Cl_{(g)}; \frac{1}{2} \Delta_{\text{bond}}H^{\ominus} = 121 \ kJ \ mol^{-1}$
$(4)$ ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી: $Cl_{(g)} + e^{-} \rightarrow Cl_{(g)}^{-}; \Delta_{\text{eg}}H^{\ominus} = -348.6 \ kJ \ mol^{-1}$
$(5)$ લેટિસ એન્થાલ્પી: $Na_{(g)}^{+} + Cl_{(g)}^{-} \rightarrow Na^{+}Cl_{(s)}^{-}; \Delta_{U}H^{\ominus} = ?$
$(6)$ $NaCl$ ની સર્જન એન્થાલ્પી: $Na_{(s)} + \frac{1}{2} Cl_{2(g)} \rightarrow NaCl_{(s)}; \Delta_{\text{f}}H^{\ominus} = -411.2 \ kJ \ mol^{-1}$
હેસના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
$\Delta_{\text{f}}H^{\ominus} = \Delta_{\text{sub}}H^{\ominus} + \Delta_{\text{i}}H^{\ominus} + \frac{1}{2} \Delta_{\text{bond}}H^{\ominus} + \Delta_{\text{eg}}H^{\ominus} + \Delta_{U}H^{\ominus}$
લેટિસ એન્થાલ્પી માટે ગણતરી કરતા,મૂલ્ય $+788 \ kJ \ mol^{-1}$ મળે છે.