ચુંબકીય ફ્લક્સનો ખ્યાલ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ માં મૂકેલા $A$ ક્ષેત્રફળ ધરાવતા સમતલમાંથી પસાર થતું ચુંબકીય ફ્લક્સ $\Phi_{B} = \vec{B} \cdot \vec{A} = BA \cos \theta$ તરીકે લખી શકાય છે.
જ્યાં $\theta$ એ ચુંબકીય ક્ષેત્ર સદિશ $\vec{B}$ અને ક્ષેત્રફળ સદિશ $\vec{A}$ વચ્ચેનો ખૂણો છે. આ સમીકરણને વક્ર સપાટીઓ અને અસમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રો માટે પણ લાગુ પાડી શકાય છે.
જો કોઈ સપાટીના વિવિધ ભાગો પર ચુંબકીય ક્ષેત્રના મૂલ્યો અને દિશાઓ અલગ-અલગ હોય,તો સપાટીમાંથી પસાર થતું કુલ ચુંબકીય ફ્લક્સ નાના ક્ષેત્રફળના ખંડો $d\vec{A}_i$ માંથી પસાર થતા ફ્લક્સના સરવાળા દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$\Phi_{B} = \sum_{i} \vec{B}_{i} \cdot d \vec{A}_{i}$
જ્યારે ક્ષેત્રફળના ખંડો અત્યંત સૂક્ષ્મ હોય,ત્યારે આ સરવાળો સંકલનમાં ફેરવાય છે:
$\Phi_{B} = \int_{S} \vec{B} \cdot d\vec{A}$
ચુંબકીય ફ્લક્સ એ અદિશ રાશિ છે. તેનો $SI$ એકમ વેબર $(Wb)$ છે,જે ટેસ્લા મીટર સ્ક્વેર $(T \cdot m^2)$ અથવા વોલ્ટ-સેકન્ડ $(V \cdot s)$ ને સમાન છે. તેનું પારિમાણિક સૂત્ર $[M^1 L^2 T^{-2} A^{-1}]$ છે.
$1 \ Wb$ ની વ્યાખ્યા: જો $1 \ m^2$ ક્ષેત્રફળ ધરાવતી સપાટીને લંબરૂપે $1 \ T$ નું ચુંબકીય ક્ષેત્ર લાગુ પાડવામાં આવે,તો સપાટી સાથે સંકળાયેલ ચુંબકીય ફ્લક્સ $1 \ Wb$ કહેવાય છે. આમ,$1 \ Wb = 1 \ T \cdot m^2$.

Explore More

Similar Questions

વિધાન: ચુંબકીય ક્ષેત્ર રેખાઓ સતત હોય છે અને બંધ ગાળાઓ બનાવે છે.
કારણ: ચુંબકીય મોનોપોલ (એકધ્રુવી) અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી.
નીચેનામાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:

જો $2 \times 10^{-3} \ Wb$ જેટલું ચુંબકીય ફ્લક્સ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $A = 10 \ cm^2$ જેટલા ત્રાંસા ક્ષેત્રફળમાંથી પસાર થતું હોય,તો ચુંબકીય ફ્લક્સ ઘનતા $Wb/m^2$ માં શોધો.

$\text{0.6 cm અને 40 cm વ્યાસ ધરાવતા બે વર્તુળાકાર લૂપને તેમના કેન્દ્રો વચ્ચે 15 cm ના અંતરે એક અક્ષ પર રાખવામાં આવ્યા છે. જો નાના લૂપમાંથી 2 A વિદ્યુતપ્રવાહ વહેતો હોય, તો મોટા લૂપ સાથે સંકળાયેલ ફ્લક્સ (આશરે) કેટલું હશે?}$

વિધાન $(A)$: ચુંબકીય ફ્લક્સ એ સદિશ રાશિ છે.
કારણ $(R)$: ચુંબકીય ફ્લક્સનું મૂલ્ય ધન, ઋણ અથવા શૂન્ય હોઈ શકે છે.

$L$ મીટર બાજુ ધરાવતો એક ચોરસ $x-y$ સમતલમાં એવી જગ્યાએ છે જ્યાં ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\overrightarrow{B} = B_0(2 \hat{i} + 4 \hat{j} + 3 \hat{k}) \text{ T}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $B_0$ અચળાંક છે. ચોરસમાંથી પસાર થતા ચુંબકીય ફ્લક્સનું મૂલ્ય . . . . . . છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo